NEW YORK — De Democratische Republiek Congo heeft de internationale gemeenschap opgeroepen om het beheer van natuurlijke hulpbronnen wereldwijd grondig te herzien. Tijdens een toespraak op woensdag 22 juli voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties pleitte minister van Buitenlandse Zaken Thérèse Kayikwamba Wagner voor een nieuwe internationale doctrine waarin het beheer van natuurlijke rijkdommen een centrale plaats krijgt binnen vrede, veiligheid en duurzame ontwikkeling. Dat meldt Radio Okapi.

Als voorzitter van de Veiligheidsraad in de maand juli plaatste de DR Congo dit thema op de agenda. Volgens Kinshasa vormt slecht bestuur van natuurlijke hulpbronnen tegenwoordig een van de belangrijkste oorzaken van instabiliteit in verschillende regio’s van de wereld.

Oproep tot een internationale coalitie

Om deze visie vorm te geven, stelt de DR Congo de oprichting voor van een “Groep van Vrienden voor het Beheer van Natuurlijke Hulpbronnen”. Dit platform zou lidstaten van de Verenigde Naties, regionale organisaties, internationale financiële instellingen, producerende en consumerende landen, het bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties samenbrengen.

Het doel is de internationale dialoog te bevorderen, ‘goede praktijken’ uit te wisselen en bestaande internationale mechanismen voor verantwoord grondstoffenbeheer te versterken.

Volgens Thérèse Kayikwamba Wagner moeten natuurlijke hulpbronnen niet langer een bron zijn van rivaliteit en conflict, maar uitgroeien tot instrumenten voor samenwerking en gedeelde welvaart. Mineralen, water, bossen, energie en biodiversiteit zouden volgens haar de basis moeten vormen voor duurzame collectieve veiligheid en een gezamenlijke toekomst voor alle landen.

Natuurlijke hulpbronnen voeden hedendaagse conflicten

De Congolese minister benadrukte dat kritieke mineralen, water, bossen, energiebronnen, landbouwgrond en biodiversiteit tegenwoordig een strategische rol spelen in de mondiale energietransitie, de digitale revolutie en de voedselzekerheid.

Tegelijkertijd blijven deze rijkdommen volgens haar gewapende conflicten aanwakkeren, rebellengroepen financieren, criminele economieën versterken en staten verzwakken. Alles hangt af van de manier waarop deze hulpbronnen worden beheerd.

“Natuurlijke hulpbronnen kunnen de basis vormen voor gedeelde welvaart, maar ook de motor zijn van uitbuiting,” verklaarde zij.

Congo als voorbeeld van een mondiaal onevenwicht

Kayikwamba Wagner wees op de bijzondere situatie van de Democratische Republiek Congo, een van de rijkste landen ter wereld wat betreft natuurlijke rijkdommen.

Het land beschikt over grote voorraden strategische mineralen die essentieel zijn voor moderne technologieën, een enorm hydro-elektrisch potentieel, uitgestrekte landbouwgronden en het Congobekken, dat geldt als een van de belangrijkste koolstofreservoirs ter wereld.

Toch is deze rijkdom volgens de minister vaak een bron van kwetsbaarheid geworden. In het oosten van het land blijft de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen nauw verbonden met de financiering van gewapende groepen en de voortdurende onveiligheid. Zij veroordeelde de handelsnetwerken die ertoe leiden dat mineralen uit conflictgebieden uiteindelijk terechtkomen in mondiale toeleveringsketens.

Volgens Kinshasa overstijgt het probleem de nationale grenzen zodra strategische grondstoffen oorlog financieren in plaats van ontwikkeling. In dat geval vormt het een bedreiging voor de internationale vrede en veiligheid.

Een eerlijke energietransitie

De DR Congo pleitte tevens voor een wereldwijde energietransitie die rekening houdt met de belangen van grondstofproducerende landen.

Volgens de minister kan er geen sprake zijn van een werkelijk rechtvaardige energietransitie zolang de bevolking van landen die de noodzakelijke mineralen voor de technologieën van de toekomst produceren, blijft lijden onder geweld, armoede en uitbuiting.

Daarnaast verdedigde zij een ontwikkelingsmodel waarin grondstoffen zoveel mogelijk lokaal worden verwerkt. Afrikaanse landen zouden zich volgens haar niet langer uitsluitend moeten beperken tot de winning van grondstoffen, maar industriële economieën moeten opbouwen die meer werkgelegenheid en toegevoegde waarde creëren.

Zes principes voor een nieuw mondiaal grondstoffenbeheer

De Democratische Republiek Congo stelt een nieuwe internationale doctrine voor, gebaseerd op zes kernprincipes:

1. Volledige eerbiediging van de soevereiniteit van staten over hun natuurlijke hulpbronnen.
2. Meer transparantie in internationale toeleveringsketens van grondstoffen.
3. Versterking van systemen voor traceerbaarheid en certificering van natuurlijke hulpbronnen.
4. Bestrijding van economische straffeloosheid voor bedrijven en personen die betrokken zijn bij de illegale exploitatie van natuurlijke rijkdommen.
5. Eerlijkere internationale partnerschappen tussen producerende en consumerende landen.
6. Lokale verankering van het beheer van natuurlijke hulpbronnen, zodat de gemeenschappen in de winningsgebieden rechtstreeks profiteren van de opbrengsten van hun natuurlijke rijkdommen.

© CongoForum, 23.07.26 (rk)

Beeld – bron: minister Wagner/Radio Okapi