KINSHASA – De Democratische Republiek Congo kan met haar grote koper- en kobaltvoorraden een belangrijke rol spelen voor de wereldwijde energietransitie. De Congolese regering wil nu lithium als strategische grondstof behandelen.

Het gaat hier om meer dan een aanpassing van de regelgeving, aldus Zoom-Eco. Congo heeft de ambitie om meer geld te verdienen met zijn natuurlijke rijkdommen.

In Manono zal het Chinese Zijin Mining lithium op industriële schaal ontginnen. Tegenwoordig is er wereldwijd veel vraag naar lithium. Dit erts is essentieel voor het maken van oplaadbare batterijen voor elektrische voertuigen, energieopslagsystemen en een groot aantal elektronische apparaten. Door lithium al vóór de start van de commerciële productie als strategische grondstof te bestempelen, geeft de regering dan ook een krachtig signaal aan investeerders. 

Meer geld voor staatskas

Wereldwijd is er grote interesse voor kritieke grondstoffen. Congo wil dat de exploitatie daarvan meer ten goede komt aan de ontwikkeling in eigen land.

Volgens de wetgeving in de Congolese mijnbouw moet je 10% royalty’s betalen wanneer het gaat om strategische grondstoffen. Bij basismetalen en non-ferrometalen gaat het slechts om 3,5%. Het behandelen van lithium als strategisch erts kan dan ook veel geld extra opleveren voor de staatskas. Dit sluit aan bij een koers die al sinds 2018 wordt gevolgd voor kobalt.

Economische soevereiniteit

Congo wil niet alleen meer inkomsten halen uit de eigen natuurlijke rijkdommen maar ook zijn ‘economische soevereiniteit’ bevestigen. Het land wil niet langer gewone ruwe grondstoffen exporteren maar streeft ook naar lokale verwerking en de uitbouw van een geïntegreerde mijnbouwsector. Door lithium te behandelen als strategische grondstof kan Congo mogelijk betere voorwaarden afdwingen bij buitenlandse investeerders.

Als mijnbouwbedrijven meer geld moeten afstaan aan de autoriteiten, kan dat natuurlijk ook een impact hebben op hun berekeningen over de rendabiliteit van projecten en investeringsbeslissingen op lange termijn beïnvloeden.

Het project in Manono zal dan ook scherp in de gaten worden gehouden. De investering daar bedraagt naar schatting 1 miljard dollar, een opvallend groot bedrag voor de mijnbouw in Centraal-Afrika.

Het Amerikaanse KoBold Metals, dat ook lithium wil ontginnen in Congo, zal zeker ook grondig analyseren wat de aangepaste regels betekenen. Congo moet dus proberen om zoveel mogelijk geld naar de staatskas te loodsen zonder buitenlandse investeerders af te schrikken of te ontmoedigen.

Grote spelers met veel vraag
De indeling van lithium bij de strategische grondstoffen hangt ook samen met de ingrijpende veranderingen in de wereldeconomie. De energietransitie, het toenemende gebruik van elektrische voertuigen, de ontwikkeling van artificiële intelligentie en de groeiende behoefte aan energieopslag leiden tot een explosieve stijging van de vraag naar bepaalde kritieke ertsen.  Diverse grote spelers willen dan ook zoveel mogelijk van die ertsen binnenhalen. De VS, China, de Europese Unie en anderen proberen hun aanwezigheid in landen met strategische grondstoffen te versterken.

Het is niet verbazend dat Congo met zijn koper, kobalt en lithium hierbij sterk in de kijker loopt. Een geweldige troef voor Congo. Maar het land staat ook voor de uitdaging om al die geologische rijkdom in te zetten voor een duurzame economische ontwikkeling.

Stijgende inkomsten uit de mijnbouw garanderen natuurlijk niet automatisch betere leefomstandigheden voor de bevolking. Een grote beschikbaarheid van natuurlijke rijkdommen kan perfect samengaan met veel armoede wanneer de bestuurlijke overheid tekort schiet. Er is een grote nood aan een transparant beheer van inkomsten, meer en betere infrastructuur, gekwalificeerde jobs en een lokale industriële capaciteit.

Een grootschalige ontginning van lithium geeft aan Congo de kans om zijn enorme geologische potentieel om te zetten in economische macht. Het land wil niet langer een klassieke leverancier van grondstoffen zijn maar ook een speler worden die invloed kan hebben op de mondiale spelregels.

© CongoForum, 03.06.26 (em)

Beeld – bron: lithium/wikipedia