KINSHASA – Een opvallende inbeslagneming van bijna 1,9 miljoen dollar in cash op de luchthaven van N’djili heeft het debat over financieel bestuur in de Democratische Republiek Congo opnieuw aangewakkerd.

Vandaag reageerde Florimond Muteba, voorzitter van de raad van bestuur van het Observatorium voor Overheidsuitgaven (ODEP), scherp op de zaak. Hij schetste een verontrustend beeld van de ‘politieke elite’ in het land. “Het lijkt alsof we in een land leven waar de elites een maffia zijn geworden, op provinciaal, gemeentelijk en vooral op nationaal niveau,” verklaarde hij volgens verschillende Congolese media.

Moeilijk te verklaren fortuin

Volgens de eerste informatie zou het in beslag genomen geld toebehoren aan een lid van de Union Sacrée rond president Félix Tshisekedi. Om de omvang van het bedrag te duiden, verwijst Muteba naar een schatting van het inkomen van een nationaal parlementslid.

Met een gemiddeld maandelijks inkomen van 20.000 dollar en een veronderstelde spaarcapaciteit van 10.000 dollar per maand, zou een verkozene bijna twintig jaar nodig hebben om zo’n bedrag te verzamelen. “Om 1,9 miljoen dollar in contanten te bereiken, heb je ongeveer 20 jaar sparen nodig”, aldus Muteba.

Hij roept de justitie op om snel in te grijpen en de herkomst van het geld te achterhalen. Volgens hem illustreert deze zaak hoe er op grotere schaal wordt gesjoemeld met publieke middelen.

‘Ongeziene situatie’

De econoom vergelijkt de huidige situatie met eerdere regimes, waaronder die van Mobutu Sese Seko, Laurent-Désiré Kabila en Joseph Kabila. “Dit soort zaken hebben we nog nooit eerder gezien in dit land,” stelt hij, en hij benadrukt dat de situatie bijzonder zorgwekkend is.

Muteba herinnert er ook aan dat de DR Congo volgens Transparency International tot de meest corrupte landen ter wereld behoort, terwijl het volgens verschillende VN-rapporten tegelijk een van de armste landen blijft.

Stilte justitie roept vragen op

Het uitblijven van een reactie van Justitie leidt tot groeiende verontwaardiging. “Waar is de minister van Justitie?” vraagt Muteba zich af. Hij hekelt het feit dat dergelijke zaken worden behandeld als gewone incidenten zonder juridische gevolgen.

Volgens hem draagt deze inertie bij aan het normaliseren van praktijken die de fundamenten van de staat ondermijnen.

Grondwet als ‘afleiding’

Op de vraag of een verandering van de Grondwet kan bijdragen aan de strijd tegen corruptie, antwoordt Muteba heel duidelijk. “De Grondwet zal niets veranderen. Dat is gewoon afleiding.”

Volgens de man van ODEP leiden discussies over de Grondwet de aandacht af van de echte problemen in Congo, zoals het weinig transparante beheer van de overheidsfinanciën.

Veel informele economie

Tot slot wijst de econoom op een breder fenomeen: de massale circulatie van contant geld buiten elk toezicht, met name in Kinshasa. Volgens hem onderstreept deze realiteit de structurele zwaktes van het financiële en institutionele systeem van het land.

© CongoForum, 23.03.26 (rk)

Beeld – bron: Afbeelding van Sandra Gabriel via Pixabay