GENÈVE/KIGALI – Rwanda beschuldigt de regering in Kinshasa ervan verantwoordelijk te zijn voor de financiering en bewapening van de Democratische Strijdkrachten voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR). Dat schrijft Mediacongo. De kwestie blijft een van de belangrijkste twistpunten tussen Rwanda en Congo, zowel op diplomatiek als op veiligheidsgebied.
De Rwandese beschuldiging werd vorige week geuit op een bijeenkomst van de VN-Mensenrechtenraad in Genève. Kigali verwijt Kinshasa dat het de banden met de Rwandese Hutu-rebellen niet daadwerkelijk verbreekt en de groep niet militair probeert volledig te neutraliseren.
Rwanda beschouwt de aanwezigheid van de FDLR in het oosten van Congo als een van de onderliggende oorzaken van het aanhoudende conflict in de regio. Volgens de regering van president Paul Kagame kan duurzame vrede daarom alleen worden bereikt wanneer de Congolese autoriteiten zich daadwerkelijk inzetten voor het uitschakelen van de gewapende beweging.
Rwanda wijst verantwoordelijkheid af
Kigali verwerpt tegelijk iedere verantwoordelijkheid voor de huidige veiligheidscrisis en beschuldigt Kinshasa ervan de werkzaamheden van de VN-Mensenrechtenraad te politiseren.
Volgens de Rwandese vertegenwoordiger probeert Congo de verantwoordelijkheid voor het leed van zijn eigen bevolking af te schuiven. “Het regime in Kinshasa is verantwoordelijk voor de versterking van de haatspraak en de financiering en bewapening van gewapende groepen, waaronder de Wazalendo en de FDLR”, verklaarde de Rwandese vertegenwoordiger. Hij verwees daarbij naar de FDLR als een door de Verenigde Naties gesanctioneerde gewapende terroristische organisatie.
Volgens Kigali moet een duurzame oplossing niet alleen gericht zijn op gewapende groepen, maar ook op de onderliggende oorzaken van conflicten, zoals armoede, uitsluiting, zwakke instellingen en het niet respecteren van fundamentele rechten. Rwanda pleit daarbij voor preventie, verzoening, verantwoordingsplicht en inclusieve ontwikkeling.
De Rwandese diplomaat wees ook op nieuwe uitdagingen, waaronder de klimaatverandering, desinformatie via digitale platformen en de digitale kloof. Volgens hem vereisen die problemen een doeltreffende multilaterale samenwerking en geen versnipperde of gepolitiseerde aanpak.
Fundamenteel meningsverschil
Kinshasa en Kigali verschillen fundamenteel van mening over de manier waarop de FDLR moet worden aangepakt.
Rwanda dringt aan op een militaire neutralisering van de beweging. De Congolese regering kiest daarentegen voor een strategie waarbij FDLR-strijders vrijwillig de wapens neerleggen en worden ontwapend en gereïntegreerd.
Eind augustus noemde de Rwandese president Paul Kagame de initiatieven van Kinshasa nog ‘oppervlakkig’ en ontoereikend. Volgens Kagame biedt de Congolese aanpak de FDLR de mogelijkheid om zich uiteindelijk om te vormen tot een legitieme politieke entiteit.
Voor Rwanda blijft de beweging een existentiële bedreiging. Kigali verwijst daarbij naar de oorsprong van de FDLR, die ontstonden uit milities die betrokken waren bij de genocide tegen de Tutsi’s in Rwanda in 1994.
Rwanda stelt dat de operationele samenwerking tussen de Congolese strijdkrachten (FARDC) en de FDLR op het terrein nooit volledig is beëindigd, ondanks officiële verklaringen van Kinshasa dat zo’n samenwerking verboden is.
Diplomatieke inspanningen onder druk
Het blijvende meningsverschil over de FDLR vormt daarmee een belangrijke hinderpaal voor de diplomatieke inspanningen om het conflict in het oosten van Congo te beëindigen.
De spanningen dreigen ook de hoop op een politieke oplossing te ondermijnen die was ontstaan door de akkoorden van Washington, die met bemiddeling van de Amerikaanse regering tot stand kwamen.
Zolang Kinshasa en Kigali fundamenteel van mening blijven verschillen over de aard van de FDLR-dreiging en de manier waarop de beweging moet worden uitgeschakeld, blijft een duurzame veiligheidsregeling in de regio bijzonder kwetsbaar.
© CongoForum, 14.09.26 (rk)
Beeld – bron: FDLR/Radio Okapi
