BRUSSEL – Naar de wapens grijpen is nog altijd een manier om in de DR Congo toegang te krijgen tot politieke onderhandelingen. Dat zegt de politieke wetenschapper Bob Kabamba Kazadi bij Libre Grands Lacs. Het voortbestaan van deze situatie blijft nieuwe vormen van rebellie aanwakkeren, luidt het.
Volgens Kabamba is het een grondige fout van het Congolese politieke systeem dat rebellen geregeld worden ‘beloond’ door hen te betrekken bij politieke besprekingen. “Al tientallen jaren hebben spelers, die worden uitgesloten bij politieke processen, begrepen dat ze toch aan de onderhandelingstafel kunnen komen door de wapens op te nemen.” De intercongolese dialoog in Sun City (2002-2003) was een goed voorbeeld van dit mechanisme, aldus de politieke wetenschapper.
Meer dan eens zijn gewezen rebellen ook opgenomen in het Congolese leger. “Zo werden rebellenleiders generaals in het leger, zelfs zonder echte eenheden onder hun bevel te hebben. Tegelijkertijd bleven sommige van hun strijders actief op het terrein.”
Vrede boven gerechtigheid
Kabamba constateert dat de Congolese autoriteiten en een deel van de internationale gemeenschap dikwijls vrede verkiezen boven gerechtigheid. Ze vinden het belangrijker om vrede te stichten dan om daders van verwerpelijke feiten voor de rechter te brengen. En zo blijft er een klimaat van straffeloosheid in Congo.
Het Internationaal Strafhof in Den Haag kan soms juridische procedures opschorten of naar het achterplan verschuiven wanneer er politieke onderhandelingen gaande zijn.
Volgens Kabamba blijft het ook moeilijk om een echte overgangsjustitie te laten functioneren. De reden daarvoor is dat diverse spelers, betrokken bij conflicten, zich dan echt zouden moeten verantwoorden voor hun daden.
Schendingen van de mensenrechten zijn in Congo het werk van zowel gewapende groepen als het nationale leger. Een duurzame vrede is alleen mogelijk door rechters over alle feiten te laten oordelen, ook wanneer het eigen leger in het geding is, aldus nog de politicoloog.
© CongoForum, 28.07.26 (db)
Beeld – bron: Radio Okapi
