KINSHASA – De Nationale Assemblee heeft een parlementaire onderzoekscommissie opgericht die de mijnbouwactiviteiten in de provincies Haut-Katanga en Lualaba onder de loep moet nemen. De commissie zal zich vooral richten op de milieu- en sociale gevolgen van de ontginning en nagaan in hoeverre mijnbouwbedrijven de geldende wet- en regelgeving naleven. Daarbij staat de bescherming van de lokale gemeenschappen die in de buurt van mijnsites wonen centraal, aldus Actualité.cd.
Het parlement keurde daartoe een resolutie goed. Jacques Djoli, rapporteur van de Nationale Assemblee, lichtte het voorstel toe en wees op de ernstige risico’s die gepaard gaan met het niet naleven van de voorschriften voor de mijnbouw.
Volgens de officiële motivering worden inwoners van mijnbouwgebieden en naburige steden en gemeenten blootgesteld aan straling en uiteenlopende gezondheidsproblemen wanneer bedrijven de veiligheidsnormen niet respecteren. Daarnaast veroorzaakt de ongecontroleerde ontginning aanzienlijke ecologische en materiële schade.
De volksvertegenwoordigers vinden dat er dringend maatregelen nodig zijn om de bevolking te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van intensieve mijnbouwactiviteiten. Tegelijkertijd willen ze economische spelers verplichten om de bestaande wetgeving strikt na te leven.
Commissie met 23 leden krijgt 30 dagen
De onderzoekscommissie zal bestaan uit 23 leden. Naast het parlementslid dat het initiatief nam, worden 21 volksvertegenwoordigers aangewezen door de verschillende fracties. Ook één onafhankelijk parlementslid krijgt een plaats in de commissie.
De parlementsleden zullen worden bijgestaan door een technisch team met deskundigen uit de administratie en de politieke kabinetten van de Nationale Assemblee.
De opdracht heeft een duidelijk tijdschema: overeenkomstig artikel 4 van de resolutie krijgt de commissie 30 kalenderdagen om haar bevindingen en conclusies voor te leggen.
Aanhoudende kritiek
Het parlementaire initiatief legt opnieuw de tegenstrijdigheden van de Congolese mijnbouw bloot. De Democratische Republiek Congo beschikt over uitzonderlijke ondergrondse rijkdommen, waaronder koper, kobalt, lithium, goud en diamant. Daarmee speelt het land een belangrijke rol in de wereldwijde energietransitie en de ontwikkeling van nieuwe technologieën.
De mijnbouw vormt bovendien een van de belangrijkste pijlers van de nationale economie. De activiteiten leveren aanzienlijke inkomsten voor de overheid op en zijn goed voor een groot deel van de export en de investeringen vanuit het buitenland.
Toch blijft het beheer van de sector onderwerp van stevige kritiek. Zowel Congolese als internationale rapporten wijzen geregeld op een gebrek aan transparantie, het niet naleven van milieuverplichtingen en schendingen van de rechten van lokale en inheemse gemeenschappen.
Ook justitie voert druk op
De oprichting van de parlementaire onderzoekscommissie valt samen met een omvangrijke gerechtelijke actie van de Congolese regering. Guillaume Ngefa, de minister van Justitie, heeft de opdracht gegeven om strafrechtelijke onderzoeken te openen na belangrijke inbeslagnames op verschillende mijnsites in Haut-Katanga en Lualaba. De operatie werd uitgevoerd door een gezamenlijke missie van de Nationale Politie, de Congolese strijdkrachten (FARDC), militaire rechters en deskundigen van het ministerie van Mijnbouw.
Er werden meer dan 500 vrachtwagens en bouwmachines aan de ketting gelegd. Ook werden duizenden tonnen koper en kobalt in beslag genomen.
Minister Ngefa droeg de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie officieel op om alle strafrechtelijke verantwoordelijkheden in kaart te brengen en de betrokkenen te identificeren.
Middenveld eist grondig onderzoek
Lokale maatschappelijke organisaties reageren positief op de gelijktijdige parlementaire en gerechtelijke initiatieven. Ze hopen dat beide onderzoeken daadwerkelijk tot concrete resultaten leiden.
Volgens hen mag het niet blijven bij tijdelijke maatregelen of symbolische acties. Ze eisen dat de verantwoordelijken voor mijnbouwfraude en milieuschade worden opgespoord en ter verantwoording worden geroepen. Daarbij moet ook duidelijk worden wie achter de vermeende illegale praktijken zit en wie ervan profiteert.
Met de nieuwe onderzoekscommissie krijgt het Congolese parlement een instrument in handen om de gevolgen van de mijnbouwactiviteiten grondig te onderzoeken. De komende 30 dagen moeten uitwijzen of het initiatief leidt tot meer transparantie, een betere bescherming van de lokale bevolking en een strengere controle op de mijnbouwbedrijven in het grondstofrijke zuidoosten van het land.
© CongoForum, 10.11.26 (rk)
Beeld – bron: mijn/Radio Okapi
