Journalistiek en AI: jonge onderzoekers pleiten voor ethische en evenwichtige aanpak (CongoForum)

KINSHASA – LARSICOM, een laboratorium voor onderzoek in de informatie- en communicatiewetenschappen, heeft afgelopen vrijdag een colloquium gehouden met jonge deelnemers uit Kinshasa, Mbuji-Mayi, Goma, Lubumbashi en Kolwezi. 

De jonge onderzoekers konden hun werk presenteren over het hoofdthema van het colloquium: journalistiek en kunstmatige intelligentie (AI), tussen wantrouwen en eerbied. Meer dan een dozijn sprekers kwamen aan het woord, schrijft Actualité.cd.

Jeannot Lubamba, onderzoeker aan de Universiteit van Mbuji-Mayi en bij LARSICOM, had het over AI die originele teksten vertaalt naar andere talen, met name het Tshiluba. Hij waarschuwde voor een blind vertrouwen in het gebruik van kunstmatige intelligentie. “We moeten op onze hoede zijn bij het gebruik van AI om informatie in talen te vertalen, of anders de ‘post-editing’-strategie gebruiken, wat betekent dat we informatie en teksten die door AI zijn vertaald altijd moeten herschrijven”, zei Lubamba.

Fidèle Kitsa uit Goma benadrukte het belang van het integreren van AI in informatieverwerking, vooral in een moeilijke context zoals die van de vulkaanstad.

Tharcisse Cifinga, van de Universiteit van Lubumbashi, stelde een evenwichtige benadering voor tussen AI en journalistiek. “Kunstmatige intelligentie is onmisbaar, maar journalistiek is onvervangbaar. Een intelligente, gecoördineerde en georganiseerde synergie tussen de twee is wenselijk”, klonk het bij hem.

Heeft het brede publiek nog vertrouwen in wat journalisten vertellen in deze tijd van AI? Unisic-onderzoeker Bruno Nsaka wees erop dat de menselijke inbreng in het vak belangrijk blijft. Het terrein opgaan, observeren en schrijven, dat zijn aspecten die niet zullen verdwijnen door AI. Menselijke observaties blijven belangrijk, bijvoorbeeld bij overstromingen. AI is te gebruiken om te corrigeren en andere taken uit te voeren, maar de rol van de mens is niet zomaar uit te schakelen.

Professor Jean Chrétien Ekambo had het over de geschiedenis van de informatietechnologie. “Je kunt niet communiceren wanneer de technologie niet werkt. En eeuwenlang zijn informatietechnologieën altijd ontworpen om afstand en traagheid tegen te gaan. AI is net als de radio in het verleden en elektriciteit in het verleden. Het is maar een van deze technologieën waarmee je de afstand kan verminderen, traagheid kan doen afnemen. Als we ons in dat kader verplaatsen, kunnen we dit ook begrijpen.”

Allegra Mossay sloot de discussies af door in te gaan op de ethische dimensie van deze technologische revolutie. “Mensen zijn achterdochtig wanneer de ethiek niet wordt gerespecteerd. Er zal wantrouwen zijn, niet alleen bij journalisten maar ook onder het publiek ten aanzien van journalisten. Om te zorgen dat er respect is, zullen journalisten, regelgevende instanties en ook onderzoekers hun krachten moeten bundelen met vormgevers om ethische en deontologische normen op te stellen die de praktijken zullen oriënteren.”

Er werd flink wat af gediscussieerd op het colloquium. Heel wat standpunten kwamen aan bod. De deelnemers deelden het verlangen om na te denken over de toekomst van de journalistiek in het tijdperk van de kunstmatige intelligentie.

© CongoForum, 13.05.25 (rk)

Beeld – bron : Afbeelding van Alexandra_Koch via Pixabay

Nos sponsors