BENI – De katoenteelt was ooit een belangrijke motor van de lokale economie in de vlakte rond het Albertmeer in Ituri. Vandaag verkeert de sector in zwaar weer. Een dalende productie, gebrekkige wegen, problemen met de afzet, te weinig begeleiding van landbouwers en het stilvallen van bepaalde verwerkingsbedrijven remmen de ontwikkeling af.
Ter gelegenheid van de Werelddag van het Katoen, die op 7 oktober wordt gevierd, pleit ondernemer en voormalig vicegouverneur van Ituri Pacifique Keta voor een heropleving van de volledige waardeketen.
In de vlakte rond het Albertmeer speelde katoen lange tijd een belangrijke rol in de lokale economie. Vooral tijdens de oogstperiode namen de economische activiteiten toe en konden veel families inkomsten halen uit de teelt en verkoop van katoen.
Tegenwoordig is de situatie heel anders. De productie is aanzienlijk teruggelopen, onder meer in de omgeving van Mahagi. Tegelijkertijd hebben katoenboeren steeds meer moeite om hun oogst op een georganiseerde en rendabele manier te verkopen.
Volgens Pacifique Keta heeft vooral de moeilijke situatie bij de ‘Société textile de Kisangani’ (SOTEXKI) bijgedragen aan de achteruitgang van de sector.
“Tijdens de teeltperiode en vooral tijdens de katoenoogst voelde je dat de economie draaide. Maar door alle problemen waarmee SOTEXKI te maken kreeg, is de situatie achteruitgegaan”, zegt Keta aan Radio Okapi.
Chinese textielartikelen
Naast de problemen in de sector kreeg lokaal geproduceerd katoen ook te maken met toenemende concurrentie van geïmporteerde stoffen, met name uit China. Volgens Keta heeft die concurrentie de positie van de Congolese katoenproductie aanzienlijk verzwakt.
“Ik denk ook dat er concurrentie is gekomen van Chinese stoffen, waardoor katoen niet langer echt competitief was. De bevolking blijft katoen produceren, maar de productie is afgenomen”, aldus de voormalige vicegouverneur.
Ondanks de moeilijkheden blijven sommige boeren katoen verbouwen. Een gebrek aan genoeg afzetmogelijkheden vormt echter een steeds groter probleem. Volgens Keta wordt een deel van de productie daarom naar buurland Oeganda gebracht.
Hij waarschuwt daarbij voor de informele circuits waarlangs het katoen de grens overgaat. “Vandaag gaat een groot deel van het katoen naar Oeganda. Vaak gebeurt dat niet eens legaal: de productie wordt clandestien over de grens gebracht, waardoor noch de staat noch de bevolking er werkelijk van kan profiteren”, zegt hij.
Hele waardeketen heropbouwen
Volgens Keta volstaat het niet om alleen de katoenproductie opnieuw aan te zwengelen. De volledige waardeketen moet worden aangepakt: van de productie en het transport tot de verkoop en verwerking.
Een eerste prioriteit is volgens hem de verbetering van de infrastructuur. Betere wegen kunnen het gemakkelijker maken om katoen vanuit de productiegebieden naar markten en verwerkingscentra te vervoeren.
Ook de begeleiding van landbouwers moet worden uitgebreid. Technische ondersteuning en een betere toegang tot productiemiddelen kunnen de opbrengsten verhogen en landbouwers opnieuw stimuleren om in katoen te investeren.
Verder is de heropstart van de lokale verwerking van groot belang. Een heropleving van de textielproductie kan volgens Keta nieuwe afzetmogelijkheden creëren en ervoor zorgen dat een groter deel van de toegevoegde waarde in de provincie zelf wordt gegenereerd.
Economische activiteit als wapen tegen geweld
Voor Keta gaat de heropleving van de katoensector bovendien verder dan een louter economische kwestie. Hij ziet ook een verband tussen economische kansen voor de bevolking en de veiligheidssituatie in Ituri.
Volgens hem kunnen mensen die over werk en een inkomen beschikken minder snel in geweld of andere vormen van criminaliteit terechtkomen. “Ik zeg altijd dat er minder geweld is wanneer de bevolking bezig is en een activiteit heeft die voor haar inkomsten kan opleveren. Maar wanneer mensen niets te doen hebben, stapelen de problemen zich op”, stelt hij.
De Werelddag van het Katoen vestigt daarmee opnieuw de aandacht op een sector die ooit een belangrijke economische rol speelde in de vlakte rond het Albertmeer maar vandaag met grote uitdagingen kampt.
Om katoen in Ituri opnieuw een toekomst te geven, is er nood aan investeringen in wegen en andere infrastructuur, een betere begeleiding van producenten, een georganiseerde afzetmarkt, een strengere controle op grensoverschrijdende smokkel en vooral de heropleving van de lokale verwerking.
De uitdaging is dan ook groter dan alleen meer katoen produceren. Het gaat om het heropbouwen van een volledige waardeketen die aan landbouwers een inkomen biedt, banen creëert en kan bijdragen aan de economische én sociale stabiliteit van Ituri.
© CongoForum, 07.10.26 (rk)
Beeld – bron: via Pixabay
