KINSHASA – Enkele dagen na het gewelddadige optreden tegen een sit-in van de oppositiecoalitie C64 voor het Paleis van het Volk (Palais du Peuple) in Kinshasa groeit de druk op de Congolese autoriteiten om verantwoording af te leggen.

Zowel de ‘Association Africaine de Défense des Droits de l’Homme’ als de ‘Coalition Article 64 pour la Défense de l’Ordre Constitutionnel’ hebben maandag scherpe verklaringen gepubliceerd waarin zij ernstige schendingen van fundamentele rechten aanklagen en oproepen tot een onafhankelijk onderzoek. Dat bericht Actualité.cd.

De manifestatie vond plaats op 12 juni, toen oppositieaanhangers bijeenkwamen aan het Paleis van het Volk om te protesteren tegen de goedkeuring van een referendumwet door de Nationale Assemblee. Volgens de oppositie zou die wet de weg kunnen vrijmaken voor een derde ambtstermijn van president Félix Tshisekedi via de invoering van een nieuwe Grondwet.

Buitensporig geweld

Volgens de twee organisaties trad de Congolese politie hard op tegen de demonstranten. Er zou gebruik zijn gemaakt van scherpe munitie, traangas en andere geweldsmiddelen om de menigte uiteen te drijven.

Daarnaast stellen ASADHO en de C64 dat leden van de vermeende jongerenbeweging ‘Force du Progrès’, die gelieerd zou zijn aan de regeringspartij Union pour la Démocratie et le Progrès Social, samen met de ordediensten hebben opgetreden tegen demonstranten en oppositiepartijen. Volgens de organisaties werden daarbij geen arrestaties verricht onder de vermeende daders.

Onder de zwaargewonden bevinden zich verschillende prominente oppositieleiders, onder wie Martin Fayulu, Delly Sesanga, Jean-Marc Kabund en Ados Ndombasi. Volgens de organisaties zouden er ook dodelijke slachtoffers zijn gevallen, al is het exacte aantal nog niet bekend. Verschillende leden van burgerbewegingen zouden bovendien willekeurig zijn gearresteerd.

Oproep tot internationaal onderzoek

In een gezamenlijke verklaring eisen de leiders van de C64 een onafhankelijk, onpartijdig en geloofwaardig internationaal onderzoek naar de gebeurtenissen. De coalitie vraagt ook dat lichamen die volgens haar door veiligheidstroepen van de openbare weg werden weggehaald, aan de families worden teruggegeven.

De oppositie waarschuwde verder de Senaat om niet mee te werken aan een grondwetsherziening. Volgens de coalitie zou dat in strijd zijn met de constitutionele beperkingen die gelden voor wijzigingen van de Grondwet. C64 kondigde tevens een evaluatievergadering aan, waarna verdere acties bekendgemaakt zouden worden.

Kritiek op aangekondigd overheidsonderzoek

ASADHO heeft zich kritisch uitgelaten over het onderzoek dat door de regering werd aangekondigd. Volgens de mensenrechtenorganisatie kan een onderzoek onder leiding van de overheid onmogelijk volledig onafhankelijk en transparant verlopen.

De organisatie wijst ook op wat zij omschrijft als een ongelijke behandeling van politieke spelers. In mei en juni 2026 vonden volgens ASADHO verschillende manifestaties plaats van regeringsgezinde partijen en kerkgemeenschappen die een grondwetswijziging steunen. Die bijeenkomsten vonden eveneens plaats in de omgeving van het Paleis van het Volk, zonder tussenkomst van de politie.

UDPS ontkent betrokkenheid

Op een bijeenkomst op zondag ontkende UDPS-secretaris-generaal Augustin Kabuya elke betrokkenheid van de ‘Force du Progrès’ bij de incidenten. ASADHO zegt echter dat deze ontkenning juist de noodzaak onderstreept van een onafhankelijk onderzoek dat de feiten objectief kan vaststellen.

De mensenrechtenorganisatie roept de internationale gemeenschap ten slotte op om gerichte sancties te overwegen tegen personen die verantwoordelijk zouden zijn voor de inperking van de democratische ruimte en burgerlijke vrijheden in de Democratische Republiek Congo.

© CongoForum, 16.06.26 (rk)

Beeld-bron: Leiders van de oppositie tijdens de officiële lancering van de “Artikel 64-Coalitie” (C64) op dinsdag 19 mei 2026 in Kinshasa.