KINSHASA/BRUSSEL – Een Boeing 787 in de kleuren van Air Congo is vanuit Kinshasa in Brussel geland. Een ‘historische terugkeer’, die mogelijk werd gemaakt door het inzetten van een Ethiopisch vliegtuig met een Ethiopische bemanning, aangezien de DR Congo nog steeds op de zwarte lijst van de Europese Unie staat.

Verschillende media juichten de terugkeer van de Congolese luchtvaart in het Europese luchtruim toe na een afwezigheid van meer dan 25 jaar. Dat is wel te nuanceren, Hewa Bora vloog nog tot 2010 naar Brussel. Na de crash in Kisangani in juli 2011 hield de maatschappij op te bestaan.

De vlucht betekent helemaal niet dat Congo weer het recht heeft om vluchten naar Europa te organiseren. Nog altijd staat het land op de zwarte lijst voor luchtvaartveiligheid. Bij de jongste update in Europa, op 9 juni 2026, werd het verbod bevestigd.

Het onlangs gelande vliegtuig heeft de kleuren van Air Congo maar is ter beschikking gesteld door Ethiopian Airlines, dat voor 49 procent aandeelhouder is van de Congolese luchtvaartmaatschappij. Het toestel, de bemanning, het onderhoud en de verzekering vallen onder de verantwoordelijkheid van de Ethiopische maatschappij, die naar Europa mag vliegen. Een constructie die wettelijk in orde is.

Air Congo, met Ethiopian Airlines (49%) en de Congolese staat (51%) als aandeelhouders, is een andere onderneming dan Congo Airways, de historische nationale luchtvaartmaatschappij die nog altijd stil ligt. Het zijn twee afzonderlijke entiteiten. Congo Airways kan niet draaien wegens het uitblijven van concrete financiële garanties.

Zwarte lijst

De Europese zwarte lijst gaat over luchtvaartmaatschappijen die zijn gecertificeerd door landen met een toezichthoudende instantie voor de luchtvaartveiligheid die ernstige tekortkomingen vertoont. Als een land op die zwarte lijst belandt, is dat eigenlijk een sanctie voor het hele controlesysteem. Congo kan alleen van de zwarte lijst worden gehaald als de Congolese autoriteit voor de burgerluchtvaart beter werkt en als audits door  de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie positief uitvallen.

In november 2025 liet de minister van Transport, Jean-Pierre Bemba, zich positief uit over de prestaties van Air Congo. Hij verwees daarbij naar de hoge bezettingsgraad bij de vluchten. Maar Bemba zei tegelijkertijd dat hij zich zorgen maakte over het andere bedrijf, Congo Airways.

Puur symbolisch is het voor Kinshasa een opsteker dat Air Congo kon landen in Brussel. Maar ten gronde is de situatie natuurlijk niet veranderd. Van een echte doorbraak kan pas worden gesproken wanneer Congo niet langer op de zwarte lijst staat zodat Congolese vliegtuigen weer naar Europa kunnen vliegen.

© CongoForum, 05.07.26 (em)

Beeld – bron: (Illustratief) Afbeelding van Stuart Bailey via Pixabay