KINSHASA – Als internationaal consultant en contactpersoon voor het nationale onderzoek naar de kwaliteit en duurzaamheid van gerenoveerde landbouwwegen, gaf de expert  Firmin Kiala Ki-N’soki  op 6 en 7 mei 2026 in de Cercle Elais in Kinshasa een onomwonden diagnose. Door een ondoordachte en haastige aanpak moeten in de DR Congo steeds weer dezelfde wegen opnieuw worden aangelegd. De conclusie van het voorlopige rapport van een  grootschalig onderzoek adviseert dan ook om het probleem wetenschappelijk aan te pakken, schrijft Africanews RDC.

Kiala wijst erop dat er te weinig aandacht wordt geschonken aan de aard en samenstelling van de ondergrond. Basalt in Kivu, zand in Kasaï, kleien lateriet in Equateur: elke geotechnische zone heeft haar eigen wetten. Als je die negeert, is de weg gedoemd om vroegtijdig te ‘sterven’, zegt de expert. Daarom stelt hij voor om stap voor stap te werk te gaan en zo nutteloze werken te vermijden. Het is de bedoeling om voor elke soort bodem de meest geschikte stabilisatiemethode te kiezen. 

Een jaar in het veld, 26 provincies onder de loep

Kiala onderbouwt zijn betoog met de resultaten van een onderzoek waarbij zijn veldteams een jaar lang gerenoveerde wegen op tekortkomingen hebben onderzocht. De steekproef bestrijkt de 26 provincies, verdeeld over zeven verschillende geotechnische zones. Het wegennet is dus provincie per provincie, meter voor meter onder de loep genomen. De conclusie is duidelijk: zonder gegevens geen duurzaamheid. Zonder lokale diagnose geen wegdek dat standhoudt.

Gebaande paden verlaten

Kiala schuift drie punten naar voren.  Ten eerste wegen die in alle seizoenen landbouwproducten naar de consumptiecentra kunnen afvoeren. Ten tweede, technische keuzes die zijn afgestemd op het verwachte werkelijke verkeer, niet op theoretische aannames. Ten slotte, een arsenaal aan beschermingsmaatregelen: regenbarrières, erosiebestrijding, gecontroleerde afwatering. Met een goed aangelegd wegdek en een efficiënte afwatering  kan een toegangsweg minstens tien jaar meegaan voordat de eerste tekenen van slijtage zichtbaar worden, besluit Kiala.

Serviceniveaus

Naast de wijze van aanleg benadrukt  Kiala ook het belang van onderhoud. Hij stelt voor om, voor zover mogelijk, het GeNis-systeem te promoten. Het idee? Onderhoud contractueel regelen op basis van serviceniveaus. Je betaalt niet langer voor kilometers grondwerk, maar wel voor een berijdbare weg, het hele jaar door, volgens meetbare normen.  Een manier om verantwoordelijkheid te creëren. Een manier, vooral, om een einde te maken aan de eeuwigdurende bouwplaatsen.

Eerst onderzoek

Firmin Kiala Ki-N’soki, internationaal expert, hanteert een motto: “Wijsheid en ervaring ten dienste van de natie”. Zijn methode kan in  één zin worden  samengevat: geen stabilisatie zonder voorafgaand onderzoek. Geen veralgemening zonder wetenschappelijk inzicht. Geen duurzaamheid zonder versterkte lokale competentie. Als Congo voor voedsel zelfvoorzienend wil worden, heeft het nood aan wegen die standhouden, besluit Africanews RDC. De bal ligt nu bij de besluitvormers.

© CongoForum, 12.05.26 (em)

Beeld – bron: CongoForum/Eddy Merveillie