KISANGANI – Het bosreservaat van Yangambi in de Democratische Republiek Congo wordt door de Unesco geprezen als een modelproject. Dat blijkt uit een wereldwijde evaluatie van bijna 2.300 beschermde gebieden, volgens de zender RFI. Ondanks de groeiende druk als gevolg van de klimaatverandering toont Yangambi hoe natuurbescherming en menselijke activiteit hand in hand kunnen gaan.

Gelegen in het hart van het Congobekken, op zo’n honderd kilometer van Kisangani in de provincie Tshopo, behoort het “Yangambi Biosfeer Reservaat” tot de oudste beschermde zones van de regio. De site wordt sinds 1977 ondersteund door Unesco en geldt als een proeftuin voor het duurzaam beheer van tropische bossen.

Balans tussen natuur en levensonderhoud

Volgens Lucie Félicité Temgoua, de directrice van ERAIFT (École régionale d’aménagement et de gestion intégrés des forêts et territoires tropicaux), draait het model rond een delicate balans: de bescherming van ecosystemen én de  ondersteuning van lokale gemeenschappen. Ongeveer 150.000 mensen leven in en rond het reservaat en zijn sterk afhankelijk van het bos. Daarom worden bewoners begeleid bij duurzamere praktijken zoals de agro-ecologie, die zowel de landbouwopbrengsten verhoogt als de druk op het bos vermindert.

Een concreet voorbeeld is het gebruik van hout als energiebron. In plaats van bomen te kappen in primaire bossen, worden gemeenschappen aangemoedigd om hout te halen uit speciaal aangelegde agrobosbouwplantages, waardoor de ontbossing wordt afgeremd.

Wetenschap in de boomtoppen

Yangambi onderscheidt zich ook op wetenschappelijk vlak. Het reservaat is de enige in het Congobekken met een zogenoemde “flux-toren”: een 55 meter hoge installatie die boven het bladerdak uitsteekt. Onderzoekers van de Gentse universiteit hebben een eerste ‘klimaattoren’ gebouwd in het Congolese regenwoud. Die meet hoeveel CO₂ het bos opneemt uit de atmosfeer.

Volgens Temgoua is dit cruciaal om het belang op het gebied van klimaat van het gebied beter te begrijpen. Het Congobekken geldt immers als een van de grootste “koolstofputten” ter wereld.

Nood aan uitbreiding en financiering

De positieve resultaten maken van Yangambi een referentieproject, maar de uitdagingen blijven groot. Klimaatverandering en menselijke druk blijven een bedreiging voor beschermde gebieden wereldwijd.

Daarom pleiten onderzoekers voor extra financiering om gelijkaardige meetinstallaties elders in het Congobekken op te zetten. Alleen zo kan de rol van tropische bossen in de strijd tegen klimaatverandering nauwkeuriger in kaart worden gebracht.

© CongoForum, 21.04.26 (rk)

Beeld – bron: Inera Yangambi/Radio Okapi