KINSHASA – De Congolese regering heeft zondag aangekondigd dat ze vanaf april onderdanen van derde landen zal opvangen die door de Verenigde Staten worden uitgezet. Het gaat om een tijdelijke regeling die tot stand kwam na een akkoord tussen beide landen.
De beslissing van Kinshasa leidt echter tot bezorgdheid en roept vragen op over een mogelijke herhaling van de gebeurtenissen van 1994.
De mensenrechtenorganisatie Justicia uitte in een open brief aan president Félix-Antoine Tshisekedi haar verbazing over de manier waarop het akkoord tot stand kwam. Volgens de organisatie gebeurde dit zonder publiek debat en overhaast, wat de indruk geeft dat het land als een privébezit van de machthebbers wordt behandeld.
Volgens Justicia zouden zulke belangrijke akkoorden moeten worden bekrachtigd door het parlement, na een breed maatschappelijk debat met deelname van de bevolking. Het gebrek aan transparantie over de inhoud, uitvoering en mogelijke gevolgen van de overeenkomst wordt door de organisatie als zorgwekkend bestempeld.
Daarnaast uit de ngo haar vrees voor een herhaling van de situatie in 1994, toen de DR Congo, uit humanitaire overwegingen, haar grenzen openstelde tijdens de Rwandese genocide. Volgens Justicia leidde die beslissing tot langdurige instabiliteit en geweld in het oosten van het land. De organisatie wijst erop dat Congo tot op vandaag de gevolgen draagt van die opvang, en dat verschillende generaties nog steeds de prijs betalen van politieke beslissingen uit het verleden.
Verder stelt Justicia vragen bij de juridische basis van het akkoord, onder meer over de constitutionele bevoegdheid van de regering om zulke engagementen aan te gaan. Ook vraagt de organisatie duidelijkheid over de nationaliteit van de betrokken personen en hun eventuele band met de DR Congo.
De ngo wil weten waarom de Verenigde Staten deze personen niet op hun eigen grondgebied opvangen of terugsturen naar hun land van herkomst. Ondanks het tijdelijke karakter van de maatregel vraagt Justicia om transparantie over de duur van het verblijf.
Volgens de organisatie beschikken de Verenigde Staten over voldoende middelen en infrastructuur om dergelijke situaties zelf te managen, terwijl Congo volgens haar andere prioriteiten heeft en het risico loopt op veiligheids-, economische en sociale problemen.
In een persbericht van 5 april benadrukte de Congolese regering dat de regeling, die in overleg met de Amerikaanse autoriteiten werd uitgewerkt, in overeenstemming is met de nationale soevereiniteit inzake migratiebeheer en met internationale verplichtingen rond de bescherming van migranten.
Kinshasa stelt bovendien dat de logistieke en technische ondersteuning zal worden verzekerd door de Amerikaanse overheid, via gespecialiseerde structuren, en dat er geen financiële last zal zijn voor de Congolese staatskas.
De betrokken personen zullen worden ondergebracht op locaties in de stadsprovincie Kinshasa, waar zij administratief, veiligheids- en humanitair zullen worden begeleid, aldus de regering.
© CongoForum, 07.04.26 (rk)
Beeld – bron: Pixabay
