KINSHASA – Terwijl jaarlijks bijna 8 miljoen jongeren op de arbeidsmarkt komen in Oostelijk en Zuidelijk Afrika, vindt minder dan één miljoen van hen een baan in loondienst. Tegelijkertijd zijn ongeveer 6,5 miljoen jongeren – onder wie 3,6 miljoen vrouwen – noch aan het studeren, noch aan het werk, in de formele of informele economie. Het illustreert hoe moeilijk het blijft om waardig werk te vinden op het Afrikaanse continent, ondanks de aanzienlijke natuurlijke en menselijke rijkdommen. Een nieuw programma van de Wereldbank wil aan jongeren de nodige vaardigheden bezorgen om een degelijke job te kunnen vinden.

Dankzij dit nieuwe regionale programma, gericht op het creëren van werkgelegenheid op grote schaal, zullen miljoenen jongeren in Oostelijk en Zuidelijk Afrika de vaardigheden kunnen verwerven die nodig zijn om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Tegen 2034 zouden naar verwachting 18 miljoen jongeren uit de regio profiteren van beter onderwijs en sterkere opleidingen, waardoor hun perspectieven in belangrijke economische sectoren worden vergroot. Daarnaast moet het programma bijdragen aan de creatie van miljoenen nieuwe banen.

Volgens de Wereldbank is het dringend nodig om jobs te creëren voor de snel groeiende groep jonge Afrikanen. In een persbericht, ontvangen door Actualité.cd, benadrukt de internationale financiële instelling dat meer en betere werkgelegenheid alleen mogelijk is door blijvende investeringen in zowel fysieke infrastructuur als menselijke ontwikkeling. Daarbij is het essentieel om vaardigheden te ontwikkelen die de productiviteit verhogen, de toegang tot werk verruimen en de lonen doen stijgen. Tegelijk moeten hervormingen zorgen voor een gunstig ondernemingsklimaat en moeten private investeringen worden aangetrokken.

Het programma ‘Skills for Economic Transformation and Employment’ in Oostelijk en Zuidelijk Afrika, afgekort SET4Jobs, zal landen acht jaar lang begeleiden via een gefaseerde aanpak die gericht is op massale jobcreatie. Het initiatief wordt gefinancierd met 972 miljoen dollar, via de International Development Association (IDA). De investeringen zijn specifiek gericht op vaardigheden die aansluiten bij economische waardeketens met een groot potentieel voor werkgelegenheid.

“Het SET4Jobs-programma is een transformerende investering in de grootste rijkdom van Afrika: zijn jeugd. In nauwe samenwerking met de privésector willen we ervoor zorgen dat opleidingen aansluiten bij snelgroeiende sectoren zoals agrovoeding, energie, gezondheidszorg, toerisme en industrie. Het doel is miljoenen jongeren de vaardigheden te geven die ze nodig hebben om goede banen te vinden, zich te ontplooien in een moderne economie en bij te dragen aan regionale welvaart,” zegt Ndiamé Diop, vicevoorzitter van de Wereldbank voor Oostelijk en Zuidelijk Afrika.

Ook in de DR Congo

Het programma zal leiden tot investeringsprojecten in onder meer de Comoren, de Democratische Republiek Congo, Madagaskar, Mozambique, Sao Tomé en Principe, Tanzania en Zambia. In latere fases kunnen nog andere landen aansluiten.

De coördinatie van het initiatief wordt toevertrouwd aan de ‘Inter-University Council for East Africa’ (IUCEA), een organisatie die een centrale rol speelt in de regionale samenwerking op het vlak van hoger en technisch onderwijs. De organisatie zal samen met de betrokken landen werken aan de ontwikkeling van vaardigheden, hoger onderwijs, onderzoek en incubatieprogramma’s (het begeleiden en ondersteunen van startende ondernemingen) die werkgelegenheid stimuleren.

“IUCEA beschikt over een sterke regionale ervaring in het versterken van institutionele capaciteit, het ontwikkelen van opleidingen die aansluiten bij de noden van de industrie en het stimuleren van toegepast onderzoek en innovatie in het hoger en technisch onderwijs. Met SET4Jobs bouwen we hierop voort om hoger onderwijs en beroepsopleiding te laten uitgroeien tot krachtige motoren voor jobcreatie en gedeelde welvaart in de hele regio”, stelt Idris Rai, waarnemend uitvoerend secretaris van IUCEA.

Het programma zal ook een regionaal platform voor kennisuitwisseling creëren zodat de deelnemende landen ervaringen en goede praktijken efficiënt kunnen delen. Het initiatief zal gebruikmaken van middelen van de IDA en adviesdiensten van de International Finance Corporation (IFC), en wil ook bijkomende financiering mobiliseren bij ontwikkelingspartners en de privésector.

De Congolese regering is blij met het initiatief. “De politieke wil is duidelijk: waardige en duurzame jobs creëren voor de jonge Congolezen. In lijn met het presidentiële programma ‘Debout Jeunes Congolais’ versterkt SKILLS de beroepsopleiding, slaat het de brug naar werk en ondersteunt het ondernemerschap. We danken de Wereldbank voor dit strategische partnerschap dat deze visie omzet in meetbare resultaten”, aldus Marc Ekila Likombo, minister van Staat en minister van Beroepsopleiding.

Budget van 300 miljoen dollar

Voor de Democratische Republiek Congo voorziet het programma een budget van 300 miljoen dollar, dat over een periode van vijf jaar zal worden ingezet. Het initiatief sluit aan bij de prioriteiten van het Nationaal Strategisch Ontwikkelingsplan van het land, waarin economische diversificatie, inclusieve groei en de ontwikkeling van vaardigheden centraal staan.

Het programma zal drie grote lopende projecten in het land ondersteunen – Inga 3, de Lobito-corridor en PACT – door een pool van hooggespecialiseerde vaardigheden te creëren die nodig zijn om de impact van deze initiatieven te maximaliseren.

Een van de belangrijkste onderdelen is de oprichting van de ‘Inga Academy of Excellence’ in de provincie Centraal-Kongo. Daarnaast zal het project ook bijdragen aan de ontwikkeling van bepaalde opleidingsinstellingen om te beantwoorden aan de behoeften van zowel de megaprojecten als de bredere arbeidsmarkt. Daarbij wordt gefocust op zes prioritaire sectoren: energie en mijnbouw, transport en logistiek, landbouw en agro-industrie, industrie en productie, toerisme en digitale technologie.

Eén miljoen jonge Congolezen

Het project moet aan ongeveer één miljoen Congolese jongeren de nodige vaardigheden bieden om succes te hebben op de arbeidsmarkt, gaande van basis- en middelbare vaardigheden tot geavanceerde technische competenties. Daarnaast zullen 120.000 kwetsbare jongeren – die niet werken of studeren of een opleiding volgen – een gecertificeerde opleiding kunnen volgen.

Verder voorziet het programma ondersteuning voor 8.000 jonge ondernemers of leerlingen in opleiding en financiering voor de ontwikkeling van bedrijfsplannen voor 5.000 ondernemingen, waarvan de helft geleid wordt door vrouwen.

Ook instellingen voor technisch onderwijs en beroepsonderwijs zullen steun ontvangen. Dat geld gaat naar de renovatie van infrastructuur, de modernisering van uitrusting en het herzien van studieprogramma’s zodat die beter aansluiten bij de arbeidsmarkt en de opleiding van docenten. Al vanaf het eerste jaar van het project zullen bestaande opleidingsinstellingen in het land worden geselecteerd en ondersteund om vaardigheden in prioritaire sectoren aan te leren, in afwachting van de opening van de Inga Academy of Excellence.

Ministerie van Beroepsopleiding

De uitvoering van het project in Congo zal worden geleid door het ministerie van Beroepsopleiding, in nauwe samenwerking met andere ministeries die betrokken zijn bij de ontwikkeling van vaardigheden. De praktische uitvoering gebeurt via een projectmanagementeenheid met ruime ervaring, die momenteel ook betrokken is bij het project voor de verbetering van de onderwijskwaliteit (PEQIP).

Het project, dat op 1 september 2026 officieel van start moet gaan, zal sterk inzetten op samenwerking met de privésector. Bedrijven zullen onder meer betrokken worden bij de ontwikkeling van opleidingsprogramma’s, de opleiding van docenten, stage- en leerwerktrajecten voor studenten, de bouw en het beheer van de Inga Academy of Excellence, de toekenning van studiebeurzen voor meisjes en kwetsbare jongeren en het verstrekken van strategisch en technisch advies.

© CongoForum, 16.03.26 (rk)

Beeld – bron: Radio Okapi