BUKAVU/GOMA – Een humanitaire crisis van verontrustende omvang treft momenteel de provincies Noord- en Zuid-Kivu. Voor duizenden mensen is het bijna onmogelijk geworden om nog toegang te hebben tot de nodige gezondheidszorg. In deze regio heeft 85% van de gezondheidsinstellingen geen essentiële geneesmiddelen meer op voorraad, meldt Congo Quotidien. Deze zorgwekkende situatie, gedocumenteerd door het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC), wijst op de geleidelijke ineenstorting van de gezondheidszorg in deze door geweld geteisterde regio.

Het Internationale Rode Kruis maakte een evaluatie tussen 2 en 10 september 2025 bij 240 gezondheidscentra in Noord- en Zuid-Kivu. Dat leverde een somber beeld op.

Bijna al deze centra kampen met een nijpend tekort aan de meest elementaire medische artikelen en benodigdheden om patiënten te behandelen. Dit tekort aan geneesmiddelen in de DR Congo neemt catastrofale proporties aan, waardoor het medisch personeel machteloos staat tegenover de toenemende behoeften van de bevolking.

Verschillende factoren liggen aan de basis van deze penibele situatie.

Ten eerste verstoren de acties van gewapende groepen in de regio de bevoorradingsketen ernstig. Ten tweede heeft de stopzetting van de activiteiten van verschillende humanitaire organisaties, wegens gebrek aan financiering, de regio zeker niet geholpen. En ten slotte worden de logistieke uitdagingen onoverkomelijk in een context van algemene onveiligheid.

François Moreillon, chef van de ICRC-delegatie in Noord-Kivu, steekt zijn ongerustheid niet onder stoelen of banken: “De situatie ter plaatse verslechtert door het opnieuw oplaaien van het gewapende geweld in het hoge noorden, het kleine noorden en Zuid-Kivu, waar we naast volksverplaatsingen ook een massale toestroom van gewonden zien. Die situatie zet de toch al kwetsbare structuren onder druk. “

Het vervoer van gewonden naar geschikte gezondheidsvoorzieningen is nu een hele opgave. Patiënten moeten lange afstanden te voet afleggen, waarbij ze bij elke stap hun leven riskeren, in de hoop passende zorg te vinden. Meer dan 70% van de geëvalueerde gezondheidsvoorzieningen mensen opgevangen die gewond raakten door het gebruik van wapens, wat wijst op de intensiteit van de gevechten in de regio.

De sluiting van de luchthavens, die voordien zorgden voor de aanvoer van medicijnen, maakt de situatie nog ingewikkelder. “De diensten aan beide kanten kunnen niet meer worden ingezet wegens een gebrek aan middelen of wegens de instabiliteit”, legt François Moreillon uit. Het ICRC probeert deze moeilijkheden te verhelpen door sommige medicijnen over de frontlinies te laten vervoeren, maar die inspanningen blijven ontoereikend.

Deze gezondheidscrisis maakt geen onderscheid tussen de gebieden die worden gecontroleerd door de AFC/M23 en degene die onder controle staan van de regering. Overal betaalt de bevolking een hoge prijs voor de instabiliteit. De toch al kwetsbare gezondheidsstructuren bezwijken onder de druk van een massale toestroom van patiënten, terwijl de voorraden uitgeput raken.

Wat te doen in deze humanitaire noodsituatie? De internationale gemeenschap moet snel in actie schieten om een nog grotere ramp te voorkomen, vindt het ICRC. Het herstel van humanitaire corridors, het vrijmaken van noodfondsen en het beveiligen van gezondheidszones moeten absolute prioriteiten worden. Zonder gezamenlijke en onmiddellijke actie dreigt een hele generatie de prijs te betalen voor deze nalatigheid.

De situatie in Kivu toont op pijnlijke wijze aan dat gezondheid geen luxe is, maar een grondrecht. Wanneer apotheken leeg raken en ziekenhuizen geen zorg meer kunnen verlenen, wordt de menselijke waardigheid zelf aangetast. De reactie op deze crisis zal niet alleen bepalend zijn voor het lot van duizenden patiënten, maar ook voor het vermogen van de regio om zich te herstellen na jaren van conflict.

© CongoForum, 09.10.25 (em)

Beeld – bron: Kivu/Wikipedia