KINSHASA – De Nationale Raad voor Cyberdefensie (CNC), een gespecialiseerde dienst die in 2023 werd opgericht en onder het gezag van de Présidence valt, staat de voorbije maanden steeds nadrukkelijker in de schijnwerpers van het Congolese sociaalpolitieke leven. Dat gebeurt na een reeks arrestaties van hoge officieren en generaals van het leger, politieke en maatschappelijke spelers, evenals talrijke oppositieleden, schrijft Actualité.cd.
De arrestaties vonden plaats in een bijzonder gespannen context, met de aanhoudende oorlog in het oosten van de Democratische Republiek Congo, waar de rebellengroep AFC/M23 actief is.
Terwijl soortgelijke operaties in het verleden vaak zonder veel publieke aandacht verliepen, leidden de herhaalde arrestaties van hoge militairen en recent ook kaderleden van de PPRD tot scherpe reacties bij de publieke opinie en de politieke klasse. De mensenrechtenorganisatie La Voix des Sans Voix pour les Droits de l’Homme (VSV) maakt zich grote zorgen over de recente ontwikkelingen in de politiek en op het vlak van veiligheid.
Volgens VSV werden de voorbije weken tal van personen opgepakt of ondervraagd door veiligheidsdiensten, waarbij vooral de Nationale Raad voor Cyberdefensie wordt genoemd. De organisatie benadrukt dat arrestaties in een rechtsstaat mogelijk zijn wanneer er ernstige verdenkingen bestaan, met name op het gebied van staatsveiligheid en institutionele stabiliteit. Zij onderstreept echter dat zulke maatregelen uitsluitend mogen plaatsvinden met strikte naleving van de nationale wetgeving en internationale mensenrechtenverdragen.
Op een persconferentie verklaarde VSV-directeur Rostin Manketa dat de organisatie niet gekant is tegen gerechtvaardigde aanhoudingen. “Maar die mogen niet ontaarden in persoonlijke afrekeningen en moeten gebeuren in het algemeen belang”, stelde hij. Volgens Manketa worden procedures in veel gevallen niet gerespecteerd, wat volgens hem onverenigbaar is met de principes van een rechtsstaat.
VSV wijst er bovendien op dat Congo zich in een bijzonder moeilijke periode bevindt. Grote delen van Noord- en Zuid-Kivu, waaronder de steden Goma en Bukavu, zijn al maanden in handen van de AFC/M23-rebellen. In die omstandigheden roept de organisatie de autoriteiten op tot uiterste voorzichtigheid, om de inspanningen voor vrede en het herstel van het staatsgezag niet te ondermijnen.
Volgens VSV hechten zowel de internationale gemeenschap als een groot deel van de Congolese bevolking groot belang aan de naleving van fundamentele vrijheden en mensenrechten. Schendingen daarvan zouden de internationale relaties van het land ernstig kunnen schaden, met mogelijke negatieve gevolgen voor de bevolking.
Daarnaast kaart de organisatie de humanitaire impact van nachtelijke arrestaties aan. Volgens VSV worden familieleden, meer bepaald vrouwen en kinderen, geconfronteerd met ernstige psychologische trauma’s wanneer arrestaties plaatsvinden zonder bevelschrift, zonder identificatie van de betrokken agenten en zonder informatie over de bestemming van de opgepakte personen. “Onder de gearresteerden bevinden zich ook voormalige hooggeplaatste functionarissen die, indien nodig, op een correcte en formele manier hadden kunnen worden uitgenodigd”, aldus de organisatie.
VSV veroordeelt alle arrestaties die neerkomen op ontvoeringen en die indruisen tegen de Congolese Grondwet en internationale mensenrechtennormen. Ze pleit voor een menswaardige arrestaties, met respect voor onder meer gerechtelijke mandaten, de wettelijke termijn van voorlopige hechtenis van 48 uur, het recht om geïnformeerd te worden over de redenen van arrestatie en het vermoeden van onschuld.
De Nationale Raad voor Cyberdefensie is administratief en financieel autonoom. De dienst moet alle instellingen coördineren die actief zijn op het vlak van cyberdefensie en cyberinlichtingen, en adviseert de president over aangelegenheden die verband houden met digitale veiligheid en nationale veiligheid.
© CongoForum, 30.01.26 (rk)
Beeld – bron: illustratief/archief Radio Okapi
