KINSHASA – Volgens een rapport van de Wereldbank uit oktober 2024 is de Democratische Republiek Congo een van de vijf armste landen ter wereld. In 2024 leefde ongeveer 73,5% van de Congolese bevolking met minder dan 2,15 dollar per dag. Ongeveer een op de zes mensen die in extreme armoede leven in Afrika ten zuiden van de Sahara woont in de DR Congo.
Actualite.cd bezocht een aantal plaatsen in Kinshasa, waaronder Kisenso en Kindele, om te zien hoe vrouwen zich lokaal organiseren om de armoede aan te pakken.
In Kisenso ontmoette Actualité.cd vrouwen die betrokken zijn bij gemeenschapsprojecten: microkredieten, coöperaties voor stadslandbouw, naaiateliers en ateliers voor de verwerking van lokale producten. Deze initiatieven, die vaak in eigen beheer zijn, genereren niet alleen inkomsten maar versterken ook de sociale banden.
“Wij zijn begonnen met vijf vrouwen en een klein startkapitaal. Nu zijn we met zo’n twintig en onze producten worden zelfs op de grote markt verkocht”, zegt Jeanne Hutu, voorzitster van een vrouwencoöperatie die maniok verwerkt.
Dezelfde dynamiek zien we in Kindele, waar vrouwen solidaire mutualiteiten hebben opgericht. Deze moderne tontines (een overeenkomst waarbij partijen een goed of een zaak inbrengen, nvdr) helpen de deelnemers om centen te vinden wanneer ze moeten betalen voor gezondheidszorg. “De armoede dwingt ons om vindingrijk te zijn. Als we wachten op hulp, zullen we verhongeren. Dus ondernemen we actie”, zegt Grâce Kishila, een lid van een lokaal ziekenfonds.
Naast het economische luik investeren sommige vrouwen ook in onderwijs. In Kindele geven vrijwilligers workshops over alfabetisering en financiële educatie, vooral gericht op jonge meisjes en alleenstaande moeders. “Onderwijs is ons wapen. Een opgeleide vrouw betekent een stabielere familie en een sterkere buurt”, weet Chantal Kanyero, al meer dan drie jaar voorlichtster in de gemeenschap.
Maar deze vrouwen moeten nog steeds uitdagingen overwinnen: het gebrek aan institutionele steun, de beperkte toegang tot krediet, de maatschappelijke discriminatie. Allemaal obstakels waardoor sommige projecten niet slagen.
“Bijna een jaar geleden probeerden vijf andere moeders en ik in de voedingsindustrie te stappen om tegelijkertijd gezond eten te promoten en te overleven. Door een gebrek aan geld moesten we ermee stoppen. Nu is ieder van ons teruggevallen op een klein, onrendabel handeltje om te overleven”, zegt Mireille Mbole Moli, een kruidenverkoopster in Kindele.
Ondanks de moeilijkheden beginnen lokale en internationale ngo’s deze dynamiek te ondersteunen door de capaciteiten van vrouwenorganisaties op te bouwen en hen meer zichtbaarheid te geven. “Lokale ngo’s helpen ons, ook al is het niet genoeg om onze activiteiten te kunnen ontplooien. Maar het is een begin. Als deze steun kan worden uitgebreid, zou dat echt een verschil maken voor de structuren die door vrouwen worden gerund”, concludeert Maguy Konde, een onderneemster in de agrovoedingsindustrie.
© CongoForum, 17.04.25 (rk)
Beeld – bron: Kisenso/Radio Okapi
