KINSHASA – Bijna een maand na de brutale ontruiming van Pakadjuma, in de gemeente Limete in de Congolese hoofdstad Kinshasa, keren verschillende families terug om zich opnieuw te vestigen op het puin van hun voormalige huizen. Dat stelde een verslaggever van Radio Okapi dinsdag vast.
Ondanks de risico’s door slecht weer, onhygiënische omstandigheden en het ontbreken van basisvoorzieningen zeggen de bewoners dat zij de leefomstandigheden in N’Sele, waar ze naartoe waren gebracht, niet langer verdragen.
Volgens ter plaatse verzamelde getuigenissen klagen de families die geherhuisvest zijn over honger, het ontbreken van water en elektriciteit en mogelijke gevallen van cholera bij kinderen. Velen hebben de site in N’sele de rug toegekeerd.
Terug in Pakadjuma, op een uitgestrekte vlakte van puin, verwrongen golfplaten, gebroken planken en resten van verwoeste huizen, liepen dinsdag tientallen mensen tussen de ruïnes. Sommigen dragen teruggevonden bezittingen, anderen zoeken in de grond naar herbruikbaar materiaal. Deze bewoners keren terug naar hun voormalige wijk, die werd vernietigd en ontmanteld door het stadsbestuur van Kinshasa.
Spoorrails doorkruisen het terrein, bezaaid met afval, wat eraan herinnert dat de sloopoperatie volgens de autoriteiten onder meer bedoeld was om het spoorwegdomein van ONATRA vrij te maken. Er is geen enkel degelijk onderkomen zichtbaar: alleen zeilen, stukken hout en een hoop voorwerpen. De bewoners bewegen zich in een volledig ontwrichte omgeving, waar elke vierkante meter herinnert aan de hardhandigheid waarmee de mensen werden verjaagd. “Op de ruïnes blijven is beter dan sterven van honger of ziekte op de andere site”, klinkt het.
Een vrouw, die terugkeerde uit N’Sele, getuigt: “Ze moeten een oplossing vinden. Ook hier zijn we begonnen met kleine handelsactiviteiten. Als de autoriteiten ons geld kunnen geven zodat we ons op eigen kracht kunnen verplaatsen, zou dat beter zijn. Want waar men ons naartoe stuurt, sterven mensen. Een moeder is bevallen van drie kinderen. Ze zijn allemaal gestorven. Door de overstromingen is er geen plaats om zich te vestigen. De mensen leven in open lucht.”
Veel inwoners van Pakadjuma weigeren opnieuw te vertrekken. “Onze kinderen gingen naar school, maar door de omstandigheden waarin wij nu leven, kunnen ze niet meer studeren. We hebben geen huis. Hoe wil je dat kinderen in deze omstandigheden studeren? Verschillende kinderen sterven bij gebrek aan onderdak. Help ons alstublieft”, smeekt een andere moeder.
Protest
De sloop van de site Pakadjuma op 10 februari 2026 leidde tot protesten, confrontaties en wegblokkades, waardoor de gemeente Limete in een ongebruikelijk, spannende situatie belandde. De bewoners verzetten zich tegen de operatie die “zonder duidelijke voorafgaande waarschuwing” werd uitgevoerd, waardoor zij van de ene op de andere dag dakloos werden. Sindsdien is de woede niet weggeëbd. Velen vinden dat de autoriteiten geen echte begeleidende maatregelen hebben voorzien, ondanks de ernst van de humanitaire situatie.
Geconfronteerd met de toenemende kritiek verzekert de burgemeester van Limete dat er maatregelen zijn genomen op de site in N’Sele: “De stad treft momenteel regelingen om de mensen te verplaatsen en onderdak te bieden. Ze zijn tenten aan het bouwen.”
Maar ter plaatse is volgens de families die naar Pakadjuma zijn teruggekeerd geen onmiddellijke verbetering zichtbaar. Zij stellen dat er in N’Sele nog altijd families zonder onderdak, zonder drinkwater en zonder sociale voorzieningen leven.
Vandaag heeft de bevolking van Pakadjuma twee mogelijke pijnlijke keuzes: blijven op een verwoeste site, blootgesteld aan slecht weer en gebrekkige hygiëne, of terugkeren naar een andere locatie die als onleefbaar wordt beschouwd, waar mensen ziek kunnen worden en honger lijden. Zullen de autoriteiten luisteren? Zullen de mensen opnieuw worden verdreven? De bevolking vraagt bovenal één ding: “Op een waardige manier andere huisvesting krijgen, in menselijke omstandigheden.”
© CongoForum, 05.03.26 (rk)
Beeld – bron: Radio Okapi
