KINSHASA – De vroegere baas van de Algemene Inspectie van Financiën (IGF), Jules Alingete, heeft krasse uitspraken gedaan over het dossier Sicomines. Alingete kwam aan het woord op het Chinees-Congolese mediaforum dat deze week werd gehouden in Kinshasa. Hij is opgetogen over de oprichting van een speciale strafrechtbank voor economische en financiële misdrijven.

De verregaande samenwerking met de Chinezen kwam er omdat de DR Congo veel infrastructuur had verloren en te weinig investeerders vond. Jarenlang draaide de mijnbouw op een trager toerental. In die context verscheen China op het toneel.

Het idee was om projecten in de mijnbouw aan de Chinezen te gunnen in ruil voor kapitaal om infrastructuur herop te bouwen. Zo ontstond het bedrijf Sicomines, dat serieuze belastingvoordelen toegekend kreeg. Die belastingvoordelen werden geregeld via een wet die in 2014 door het Congolese parlement werd goedgekeurd.

Op vraag van president Félix Tshisekedi ging de IGF het dossier Sicomines vanaf 2022 grondig onderzoeken. “Er werd gemikt op 3 miljard dollar aan infrastructuur op 15 jaar tijd, maar amper 800 miljoen dollar was verwezenlijkt”, zegt Alingete. Gemiddeld ging het om 70 miljoen investeringen per jaar. De verwachtingen werden dus duidelijk niet waargemaakt. Bij de uitvoering van sommige projecten werd ook zwaar gesjoemel vastgesteld.

Dam in Busanga

Eén van de samenwerkingsprojecten ging over de waterkrachtdam in Busanga (560 miljoen dollar). Dat project was toevertrouwd aan Chinese bedrijven en een private Congolese onderneming. Na nieuwe onderhandelingen werden de aandelen in dat project herschikt, met 40% voor Congo en 60% voor de Chinezen. Volgens Alingete een voorbeeld van wat er kan om deals wel voordelig te maken voor beide partijen.

Jules Alingete merkt op dat er bij sommige projecten duidelijk overfacturatie was. Dat ging bijvoorbeeld op voor sommige projecten in de wegenbouw en voor werken in het Cinquantenaire-ziekenhuis in Kinshasa. Wanpraktijken die mogelijk waren door een gebrek aan controle en transparantie.

Bloemetjes voor machthebbers

De ex-baas van de IGF is blij met de komst van een speciale strafrechtbank voor economische en financiële misdrijven, constateert Ouragan FM. Hij gooit daarbij met bloemetjes naar president Tshisekedi, premier Judith Suminwa en justitieminister Guillaume Ngefa. Alingete denkt dat de nieuwe strafrechtbank erg nuttig zal zijn om economische en financiële criminaliteit te bestrijden.

Volgens de gewezen topinspecteur zal de geloofwaardigheid van Congo sterk afhangen van de kwaliteit van de interne beheers- en controlemechanismen. Hij pleit voor ‘een cultuur van verantwoordelijkheid’.

© CongoForum, 20.03.26 (db)

Beeld – bron: Jules Alingete/Radio Okapi