KINSHASA – De Internationale Organisatie voor Ontwikkelingsrecht (OIDD), bekend onder de Engelse afkorting IDLO, nam vrijdag deel aan de Afrikaanse dag tegen corruptie, die elk jaar op 11 juli wordt gehouden. Deze door het INL (International Narcotics and Law Enforcement Office) gefinancierde organisatie riep op tot een versterking van de beroepsethiek in de opleiding van kaderleden en tot effectieve sancties tegen verantwoordelijken voor corruptie.
In zijn toespraak wees Nick Elebe, vertegenwoordiger van IDLO in de DR Congo, op het belang van ethiek in de strijd tegen corruptie, die volgens hem “een machine is die onrechtvaardigheid voortbrengt, burgers berooft van zorg, onderwijs, werk en gerechtigheid, de meest kwetsbaren vernedert, vertrouwen vernietigt en de democratie ondermijnt”. Hij is van mening dat het ontbreken van ethiek zelfs de beste bestaande wetten ondoeltreffend maakt, schrijft Samyr Lukombo van Actualité.cd.
“Ethiek is de hartslag van elk intern bestuur. Zonder ethiek blijven zelfs de beste wetten loze beloften en vruchteloze verklaringen. Maar laten we eerlijk zijn, ethiek kan niet worden opgelegd. Ze moet worden beleefd, getoond en doorgegeven“, verklaarde hij, terwijl hij opriep tot een versterking van de interinstitutionele coördinatie in de strijd tegen corruptie, die hij beschouwt als ”sociaal geweld”.
Stand van zaken
De directeur-generaal van het Observatoire de Surveillance de la Corruption et de l’Ethique Professionnelle (OSCEP), professor Saint-Augustin Mwendambali, onthield zich van “een stand van zaken” van de corruptie in de DR Congo, omdat hij vreesde te subjectief te zijn vermits het probleem zich blijft verspreiden. Hij schetste een somber beeld van de resultaten van de strijd tegen de corruptie en herinnerde aan de toespraak van president Félix Tshisekedi in 2019. Die had het destijds over kleine corruptie, die de gewone burger in zijn dagelijks leven treft, en grote corruptie, die zelfs in de staatsstructuren, ook op het hoogste niveau van de staat, binnensluipt en waarbij een breed scala aan overheidsfunctionarissen betrokken is.
Vermogensverklaring als rem
In zijn toespraak legde meester Germain Aluta Tabu, magistraat bij de rechtbank van eerste aanleg van Kinshasa/Matete, uit waarom het zinvol is om aan de president en de ministers een vermogensverklaring te vragen. Zo krijgt de overheid zicht op de roerende en onroerende goederen en de inkomsten waarmee die zijn verworven. De magistraat herinnerde aan de ratificatie door de DR Congo van het verdrag van de Afrikaanse Unie inzake de preventie en bestrijding van corruptie en wees erop dat de gedragscode in de artikelen 9.5 en 6 duidelijk stelt dat deze verplichting er is voor alle ambtenaren van de staat.
Repressie
Volgens professor Manassi Nkusu is sociale preventie één van de technieken om corruptie te bestrijden. In het verlengde daarvan blijft deze wetenschappelijke instantie onvermurwbaar wanneer zij aantoont dat repressie, wat neerkomt op de toepassing van het Congolese wetboek van strafrecht, artikelen 147 tot 150, het doeltreffende mechanisme blijft om deze plaag uit te roeien. In zijn uitleg maakte Manassi een onderscheid tussen actieve corruptie, een overtreding begaan door de corrupte persoon, en passieve corruptie, een overtreding begaan door de persoon die omgekocht wordt.
Na interactieve gesprekken met deelnemers uit verschillende overheidsinstanties werden bijna twintig aanbevelingen geformuleerd, onder meer:
– De anticorruptieverdragen in de Congolese wetgeving omzetten door middel van verschillende wetten, naar het voorbeeld van de omzetting van het Verdrag van Rome inzake het Internationaal Strafhof;
– Ethische audits uitvoeren door de oprichting van ethische bureaus bij de openbare diensten;
– De nationale strategie ter bestrijding van intimidatie afronden en goedkeuren;
– Doorgaan met de installatie van ethische cellen in de hele overheid, in overeenstemming met de bepalingen van decreet nr. 15/043 van 28 december 2015, waarin het organieke kader wordt vastgesteld van de standaardstructuren met horizontale bevoegdheden die gemeenschappelijk zijn voor alle centrale overheidsdiensten van ministeries, instellingen en openbare diensten die deze kwestie kunnen behandelen;
– De wetgeving versterken door daarin de aanpak van pesterijen op te nemen;
– Luister- en bemiddelingscentra opzetten binnen de overheid;
– Overheidsfunctionarissen bewust maken van het belang van het aangeven van hun vermogen en dat van hun naaste familie;
– Overheidsfunctionarissen doen inzien dat het aangeven van vermogen geen vervolging is, maar een daad van transparantie;
– Passende maatregelen nemen en versterken om in het buitenland aangegeven vermogen te controleren
– In het Wetboek van Strafrecht een maximum voor de financiering van politieke partijen opnemen;
– De hiërarchische leidinggevende verantwoordelijk maken om zijn medewerkers aan te moedigen zich voor te bereiden op deze oefening;
– Een volledige, oprechte en nauwkeurige vermogensverklaring op basis van ethiek en integriteit vergemakkelijken om goed bestuur ten behoeve van toekomstige generaties te bevorderen.
© CongoForum, 14.07.25 (rk)
Beeld – bron: ………….
