KINSHASA – Ondanks meer dan acht maanden bemiddeling door de Verenigde Staten en Qatar om een einde te maken aan het conflict dat het oosten van de Democratische Republiek Congo teistert, blijft de situatie van de burgers dramatisch. Amnesty International heeft vandaag de voortdurende ernstige schendingen van de mensenrechten aan de kaak gesteld, terwijl in Washington DC een vredesakkoord is ondertekend tussen Congo en Rwanda.
“Er wordt een vredesakkoord ondertekend terwijl het geweld in het oosten van Congo voortduurt, met erg veel leed voor de burgers”, zegt Tigere Chagutah, regionaal directeur van Amnesty International voor Oost- en Zuid-Afrika.
Volgens de organisatie hebben de maandenlange onderhandelingen en de vele akkoorden die in Washington en Doha zijn gesloten “geen tastbare invloed gehad op het leven van de Congolese burgers”.
Amnesty dringt er bij de Amerikaanse president Donald Trump op aan om “druk uit te oefenen” op de leiders van de M23, Rwanda en Congo om een einde te maken aan de misstanden, en hen te waarschuwen dat zij “individueel verantwoordelijk” zullen worden gehouden voor het niet nakomen van de aangegane verplichtingen.
Veel geweld en massale ontheemding
Amnesty zegt geloofwaardige informatie te hebben verzameld over schendingen begaan door Wazalendo-strijders, bondgenoten van het Congolese leger, en over vergeldingsmoorden toegeschreven aan de rebellen van M23, die zich richten op burgers die verdacht worden van samenwerking met pro-regeringsmilities. Alleen al in oktober zagen tienduizenden mensen zich gedwongen om hun huizen te ontvluchten. In sommige delen van Noord-Kivu zoeken hele bevolkingsgroepen nu hun toevlucht in de bossen om aan de aanvallen te ontsnappen.
“De Congolezen zijn de hoogdravende toespraken beu. Duizenden burgers zitten klem tussen twee brute krachten”, betreurt Chagutah. Hij verwijst naar de standrechtelijke executies, martelingen, groepsverkrachtingen en ontvoeringen die worden toegeschreven aan de door Rwanda gesteunde M23-rebellen, en naar moorden en andere feiten die het werk zijn van sommige Wazalendo.
Diplomatie die tekort schiet
De internationale organisatie wijst ook op de “passiviteit” van westerse en Afrikaanse diplomaten. De Verenigde Staten, de Europese Unie en de Afrikaanse Unie worden ervan beschuldigd te weinig druk uit te oefenen op Kigali en Kinshasa om hun steun aan gewapende groepen te staken.
“Zolang diplomaten geen consequenties opleggen aan de beschermheren van de M23 en de Wazalendo, zullen de Congolese burgers blijven lijden”, waarschuwt Chagutah.
Sinds april is Washington bezig met een diplomatiek proces waarbij de Verenigde Staten, Congo en Rwanda betrokken zijn. Op 27 juni werd in de Amerikaanse hoofdstad een eerste akkoord ondertekend, waarbij Rwanda toestemming kreeg om “defensieve maatregelen” in het oosten van Congo te handhaven zolang de Democratische Strijdkrachten voor de Bevrijding van Rwanda (FDLR) en aanverwante groepen niet “geneutraliseerd” zijn.
Op 15 november werd in Qatar een ander belangrijk document ondertekend tussen Rwanda en de M23: een kaderovereenkomst met acht protocollen, waarvan het merendeel nog moet worden onderhandeld en afgerond.
Volgens Amnesty International kan alleen sterke en aanhoudende politieke druk een einde maken aan het geweld en het lijden van miljoenen Congolese burgers verlichten.
© CongoForum, 04.12.25 (rk)
Beeld – bron: AI
