GOMA – Amnesty International heeft er maandag bij het Bureau van de Aanklager van het Internationaal Strafhof op aangedrongen om de moorden die zijn gepleegd bij het bloedbad in Goma op 30 augustus 2023 op te nemen in het lopende onderzoek naar de situatie in de Democratische Republiek Congo. Het bloedbad, waarbij ten minste 56 mensen onrechtmatig werden gedood en meer dan 80 gewond raakten, zou volgens de organisatie een misdaad tegen de menselijkheid kunnen vormen.
In het rapport ‘Operation Keba: massamoord gepleegd door het leger in Goma’ wijst Amnesty op de “doelbewuste en geplande” acties van de Congolese veiligheidstroepen, onder bevel van hoge militairen. De organisatie heeft drie legerofficieren aangewezen tegen wie een individueel onderzoek zou moeten worden ingesteld: luitenant-generaal Constant Ndima Kongba, voormalig militair gouverneur van Noord-Kivu; kolonel Mike Mikombe Kalamba, commandant van de legerbrigade van de Republikeinse Garde in Noord-Kivu; en majoor Peter Kabwe Ngandu, commandant van het speciale troepenbataljon in Goma.
Amnesty roept president Félix Tshisekedi op om Constant Ndima en Peter Kabwe onmiddellijk te schorsen zodat een onafhankelijk onderzoek kan plaatsvinden. Ook roept Amnesty op tot nader onderzoek naar kolonel Mike Mikombe, die door een militaire rechtbank al ter dood is veroordeeld omdat hij soldaten de opdracht had gegeven te schieten op ongewapende betogers.
Het rapport zegt dat de massamoord werd voorafgegaan door een nauwgezette planning. Amnesty kon operationele plannen van het leger en de politie raadplegen, waaronder specifieke instructies om “geïsoleerde vijandelijke elementen te vernietigen” op de dag van de betoging. Deze instructies werden uitgevoerd in de ochtend van 30 augustus 2023, bij de brutale onderdrukking van een demonstratie georganiseerd door leden van de religieuze groepering Wazalendo, die zich verzetten tegen de aanwezigheid van de VN-vredesmacht (Monusco).
De organisatie bekritiseert ook de rol van Monusco, die de Congolese autoriteiten had gevraagd om de betoging te verbieden en die als “haatdragend en gewelddadig” had bestempeld. Amnesty roept het Departement voor Vredesoperaties van de VN op om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar Monusco’s aanpak van de crisis en de bevindingen openbaar te maken.
Amnesty betreurt het dat de Congolese autoriteiten geen ballistisch onderzoek, DNA-afnames of lijkschouwingen hebben uitgevoerd. De lichamen lagen opgestapeld in het militaire ziekenhuis in Goma, waardoor de families ze wekenlang niet konden identificeren.
Na het bloedbad werden twee militaire processen georganiseerd, maar Amnesty vond die overhaast en ontoereikend. In één van de processen werden zes leden van de Republikeinse Garde veroordeeld, onder wie kolonel Mike Mikombe. De omvang van de misdaden is echter niet volledig vastgesteld en sleutelfiguren als Constant Ndima en Peter Kabwe zijn niet berecht.
Amnesty concludeert dat de Congolese autoriteiten het onderzoek naar het bloedbad moeten heropenen, in overeenstemming met internationale normen, om de waarheid boven tafel te krijgen en gerechtigheid te garanderen voor de slachtoffers. Ook roept de organisatie president Tshisekedi op om de interventie van de Republikeinse Garde bij operaties ter handhaving van de openbare orde te verbieden en de uitzonderlijke omstandigheden te specificeren waarin de strijdkrachten mogen worden ingezet.
© CongoForum, 11.12.24 (rk)
Beeld – bron: logo
