KISANGANI – Houten vaartuigen, de zogenaamde ‘baleinières’, mogen vanaf 15 november 2026 niet meer varen op de Congostroom of andere rivieren. Dat heeft de minister van Vervoer, Jean-Pierre Bemba, beslist. Maar de beslissing blijft erg omstreden.
Pitshou Tshimanga Lukusa, onderzoeker aan het Centrum voor Onderzoek in de Menswetenschappen (CRESH) en specialist in overheidsbeleid, begrijpt dat de maatregel de veiligheid op de rivieren moet vergroten. Tegelijkertijd waarschuwt hij voor de mogelijke economische gevolgen voor Kisangani en omgeving. Tshimanga Lukusa legt zijn visie uit in een opiniestuk bij Les Dépêches de la Tshopo.
De onderzoeker vindt het zeer legitiem om rampen met vaartuigen te willen voorkomen en mensenlevens te willen redden. Alleen dreigt de lokale economie ernstig te worden verstoord zonder alternatieven, klinkt het.
De houten platbodems zijn al jarenlang erg belangrijk om levensmiddelen en andere producten te transporteren naar Kisangani en omgeving. Rijst, vis, groenten, maïs en andere levensmiddelen worden regelmatig via deze boten vervoerd om de markten van de stad te bevoorraden.
Nood aan alternatief
Het is legitiem om de houten vaartuigen te willen verbieden, erkent Tshimanga Lukusa. Zeer vaak zijn er op de rivieren zware ongelukken met boten en vaartuigen waarbij veel mensen om het leven komen. Het is dan ook nodig de veiligheidsnormen in de binnenvaart aan te scherpen.
Maar als de baleinières worden verboden, is er geen degelijk vervoersalternatief. Het is onmogelijk om met ‘pirogues’ of prauwen dezelfde hoeveelheden te transporteren, met alle gevolgen van dien voor Kisangani en omstreken.
Economische en sociale gevolgen
Tshimanga Lukusa vreest dan ook dat basisproducten aanzienlijk duurder zullen worden op de plaatselijke markten. Voor families met weinig inkomsten kan dat een enorm probleem worden. Ook handelaars, transporteurs, vissers en andere ondernemers dreigen een negatieve impact te ondervinden.
Beter geleidelijke transitie
Pitshou Tshimanga Lukusa vraagt niet om de genomen beslissing in te trekken maar pleit wel voor een evenwichtige aanpak die rekening houdt met de veiligheidsnoden en met de sociaaleconomische realiteit.
Volgens de onderzoeker moet er werk worden gemaakt van begeleidende maatregelen. Zo kan de overheid bijvoorbeeld moderne boten ter beschikking stellen die wel aan de veiligheidsnormen voldoen. Andere suggesties gaan over het beter reguleren van het riviertransport, begeleiding voor de economische spelers en een doordacht transitieplan. Tshimanga Lukusa denkt dat het mogelijk is om de verboden vaartuigen geleidelijk uit de vaart te halen en te vermijden dat de bevoorrading van stedelijke gebieden en andere zones in het gedrang komt.
De Congorivier is voor Kisangani een strategische as met een groot economisch en commercieel belang. Laat de huidige situatie niet leiden tot een verstikking van de lokale economie maar grijp deze kans om te beginnen met een echte modernisering van het riviertransport, bepleit Tshimanga Lukusa. Volgens hem moet het mogelijk zijn om het redden van mensenlevens en het beschermen van de koopkracht hand in hand te laten gaan.
© CongoForum, 12.11.26 (em)
Beeld – bron: Radio Okapi
