KINSHASA – De Congolese regering beschuldigt voormalig president Joseph Kabila ervan een grootschalig offensief tegen de machthebbers in Kinshasa voor te bereiden, nadat hij toenadering heeft gezocht tot de gewapende beweging M23, die volgens de Congolese autoriteiten door Rwanda wordt gesteund.
“Kabila heeft besloten zijn grootschalige offensief tegen de Republiek officieel vorm te geven”, verklaarde regeringswoordvoerder Patrick Muyaya vrijdag 16 oktober 2026 aan het Franse persbureau AFP. Volgens Muyaya betekent de keuze voor geweld dat ‘Congolezen worden gedood in een poging om gebieden te veroveren’.
De woordvoerder uitte ook kritiek op de oprichting van een nieuwe politieke en militaire structuur. Volgens Muyaya gaat het slechts om een nieuwe verpakking van dezelfde beweging. ‘Ze willen een beweging lanceren om zich een nieuw gezicht aan te meten, maar in werkelijkheid zijn de bedoelingen, de macabere plannen en de werkwijze bekend’, zei hij. ‘De spelers blijven dezelfde en de aard van de beweging verandert niet.’
Kabila leidt nieuwe coalitie met M23
Kabila maakte vorige week maandag zijn alliantie met M23 officieel door de leiding op zich te nemen van een nieuwe organisatie, het Front pour la refondation de la nation (FRN). Deze politiek-militaire formatie zegt haar strijdkrachten, middelen en andere capaciteiten te willen bundelen om een einde te maken aan wat zij als tirannie omschrijft. Daarbij wordt ook het gebruik van geweld niet uitgesloten.
Kabila zou de organisatie leiden, terwijl leiders van M23 de functies van vicevoorzitter krijgen. De alliantie betekent dat de voormalige Congolese president zich rechtstreekser mengt in de veiligheidscrisis die het oosten van DR Congo teistert.
Een jaar geleden werd Kabila bij verstek ter dood veroordeeld wegens medeplichtigheid aan M23. De gewezen president is 55 jaar oud en stond van 2001 tot 2019 aan het hoofd van het land.
De Congolese autoriteiten beschuldigen Kabila ook van betrokkenheid bij de oprichting van de Alliance du fleuve Congo (AFC), de voormalige politieke tak van M23, die ondertussen is ontbonden. Kabila ontkent de beschuldigingen.
Gewapend conflict houdt aan
Na diverse jaren in het buitenland keerde Kabila in mei 2025 terug in de openbaarheid. Hij dook op in Goma, de grote stad in Noord-Kivu die onder controle van M23 was gevallen. Sindsdien reist hij geregeld naar gebieden die door de rebellen worden bezet.
Begin 2025 veroverde M23, met steun van het Rwandese leger, eerst Goma en daarna Bukavu, in de provincie Zuid-Kivu.
Sindsdien is de frontlinie over het algemeen weinig verschoven, maar de gevechten gaan door. Soms zijn die bijzonder hevig en worden onder meer drones en artillerievuur ingezet. Zuid-Kivu blijft een van de belangrijkste brandhaarden van het conflict.
Terugkeer van Kabila in politiek gespannen klimaat
De politieke come-back van Kabila vindt plaats in een periode met veel spanningen over de toekomst van de Congolese staatsinstellingen.
In juni en september vonden oppositiebijeenkomsten plaats tegen een mogelijk plan om de Grondwet te herzien. Volgens de tegenstanders zou zo’n herziening de weg kunnen vrijmaken voor een derde ambtstermijn van de 63-jarige president Félix Tshisekedi.
Félix Tshisekedi, die Kabila opvolgde, moet in 2028 zijn tweede ambtstermijn van vijf jaar afronden. Volgens de huidige Grondwet kan een president maar twee termijnen doen.
Tot dusver hield de belangrijkste oppositiecoalitie afstand van Kabila, ondanks diens kritiek op de huidige machthebbers.
In een vrijdag online verspreide toespraak beschuldigde de ex-president de regering ervan vooral aan de macht te willen blijven. Volgens hem wordt de regering uitsluitend gedreven door de ambitie om de macht te behouden.
© CongoForum, 19.10.26 (rk)
Beeld – bron: P. Muyaya/ Radio Okapi
