KINSHASA – Congolese maatschappelijke organisaties roepen president Félix Tshisekedi op om de ondertekening van het ontwerp van ordonnantie-wet over de koolstofmarkt in de Democratische Republiek Congo op te schorten. Ze vragen de president om het ontwerp terug te sturen naar het parlement, zodat het grondig kan worden onderzocht en er een transparant publiek debat over kan plaatsvinden, meldt Radio Okapi.
De oproep staat in een verklaring die vrijdag in Kinshasa werd gepubliceerd door verschillende organisaties die actief zijn op het gebied van milieubescherming, klimaatrechtvaardigheid en de verdediging van de rechten van lokale gemeenschappen en inheemse pygmeevolkeren. De verklaring werd voorgelezen door Gabrielle Pero Makawo Gemengya, directeur-generaal van het ‘Centre national d’appui au développement et à la participation populaire’ (CENADEP).
Juridisch kader is nodig
De organisaties benadrukken dat ze niet tegen de invoering van een wettelijk kader voor de koolstofmarkt zijn. Volgens hen is duidelijke regelgeving juist noodzakelijk, maar moet die de belangen van de Congolese staat en de betrokken gemeenschappen beschermen. “We erkennen de noodzaak voor de DR Congo om over een duidelijk, geloofwaardig, gedragen en soeverein juridisch kader te beschikken om de koolstofmarkt te reguleren”, verklaarde Makawo Gemengya.
Volgens de organisaties moet het wetgevingsproces wel transparanter en inclusiever verlopen.
Gebrek aan overleg
Een van de belangrijkste bezwaren gaat over het gebrek aan voorafgaand overleg. Volgens de maatschappelijke organisaties zijn lokale gemeenschappen, inheemse bevolkingsgroepen, het middenveld, overheidsdiensten en de privésector te weinig of niet betrokken bij de voorbereiding van het ontwerp.
Ook de verdeling van de inkomsten uit de koolstofmarkt baart zorgen. De organisaties wijzen in het bijzonder op artikel 40 van het ontwerp, waarin volgens hen een verdeling wordt voorgesteld waarbij 70 procent van de inkomsten naar de private exploitant gaat en 30 procent naar de staat.
Ook over het aandeel dat bestemd is voor lokale gemeenschappen en inheemse volkeren bestaat volgens hen onduidelijkheid. De voorziene 20 procent zou volgens hun analyse in bepaalde interpretaties uiteindelijk slechts kunnen neerkomen op 6 procent van de netto-inkomsten vóór de verdere verdeling.
De maatschappelijke organisaties willen dat de bepalingen over de verdeling van de inkomsten opnieuw worden bekeken. “Wij vragen dat de belangen van de lokale gemeenschappen, de inheemse volkeren en de Congolese staat daadwerkelijk worden beschermd in het mechanisme voor de verdeling van de inkomsten uit de koolstofmarkt”, aldus Makawo Gemengya.
Oproep aan regering en parlement
De organisaties richten hun aanbevelingen niet alleen aan de president. Ze vragen aan het ministerie van Milieu om brede nationale consultaties te organiseren en daarna een herzien en gedragen ontwerp aan het parlement voor te leggen.
Ook het parlement wordt opgeroepen om het ontwerp grondig te onderzoeken, met bijzondere aandacht voor de verdeling van de inkomsten, administratieve bevoegdheden, prijsbepaling en het beheer van de koolstofmarkt.
Daarnaast vragen de organisaties aan internationale technische en financiële partners om een koolstofmarkt te ondersteunen die gebaseerd is op transparantie, verantwoordingsplicht, traceerbaarheid en daadwerkelijke participatie van lokale gemeenschappen, met respect voor de mensenrechten.
Middenveld blijft mobiliseren
De betrokken organisaties kondigen aan hun acties voort te zetten en de ontwikkelingen nauwlettend te blijven volgen. Ze willen naar eigen zeggen vooral de belangen van lokale gemeenschappen en inheemse bevolkingsgroepen beschermen.
De verklaring werd onder meer ondertekend door CENADEP, AFRIWATCH, BVGRN, APEM, OMC-RDC, CORAP, INIDEV, ACAF, IPADHOR, R-EDH, AJCE, ADICO en Congo Fraternité.
De discussie over de toekomstige koolstofmarkt raakt daarmee aan een breder debat in de DR Congo over de vraag wie profiteert van de natuurlijke rijkdommen van het land en hoe de inkomsten daaruit worden verdeeld.
© CongoForum, 14.09.26 (rk)
Beeld – bron: Radio Okapi
