KOLWEZI – Het metaalachtige gekrijs doorbrak de stilte van het woud. Nabij het dorp Kahundu, in de provincie Lualaba, ontspoorde op maandag23 maart een goederentrein, waarbij in enkele seconden een chaotisch tafereel van verwrongen metaal en paniek ontstond. Bij het ongeval kwamen drie mensen om het leven en raakten zes anderen zwaargewond. Het drama staat niet op zichzelf is één van de vele ontsporingen die het zuiden van de Democratische Republiek Congo teisteren en de diepe crisis van het spoorwegsysteem blootleggen, constateert Radio Okapi.

Volgens de vzw Justicia is deze nodeloze tragedie het gevolg van een opeenstapeling van ernstige tekortkomingen. Voorzitter Thimothée Mbuya wijst op de zwaar verouderde infrastructuur. Spoorrails zijn versleten en vervormd omdat ze tientallen jaren lang niet zijn onderhouden, terwijl locomotieven kampen met frequente technische defecten.

Daarnaast is er sprake van gevaarlijke praktijken zoals de overbelasting van wagons en het meerijden van passagiers op daken van treinen, vaak in levensgevaarlijke omstandigheden.

Ernstige menselijke fout

Ook menselijke fouten speelden een rol. Volgens de nationale spoorwegmaatschappij (Société Nationale des Chemins de Fer du Congo) was de treinbestuurder, die werkte voor een logistieke partner, dronken en reed hij te snel.

Volgens adjunct-directeur-generaal Trésor Kapuku Ngoy ging het zelfs om een “recidivist” die eerder al om dezelfde redenen was ontslagen. Deze onthulling roept ernstige vragen op over de controle- en uitbestedingsprocedures binnen de spoorsector.

Dieper liggend probleem

Hoewel de fout van de bestuurder wordt erkend, geeft de spoorwegmaatschappij zelf toe dat het netwerk zich in een “precaire en verouderde” staat bevindt. Gebrekkige signalisatie, vermoeide werknemers en een gebrek aan opleiding dragen bij aan een verhoogd risico op ongevallen.

Volgens Justicia ligt de kern van het probleem bij een structureel gebrek aan goed bestuur en financiering. De chronische onderinvestering verhindert de noodzakelijke vernieuwing van spoorlijnen, de aanschaf van modern materieel en de invoering van strikte veiligheidsmaatregelen.

Zware menselijke tol

De gevolgen van het ongeval zijn ingrijpend. Zes van de vijftien wagons ontspoorden, waarbij slachtoffers onder ladingen kopercathodes terechtkwamen. Sommigen liepen zware verwondingen op. Er moesten zelfs amputaties worden uitgevoerd.

Voor de bevolking van Lualaba en Haut-Katanga, die sterk afhankelijk is van het spoor voor economische en sociale activiteiten, rijst de vraag hoe lang zulke tragedies zich nog zullen blijven herhalen.

Oproep tot dringende hervormingen

Het maatschappelijk middenveld roept op tot ingrijpende hervormingen:

•          beter bestuur bij de SNCC

•          de bestrijding van corruptie

•          een dringende renovatie van spoorinfrastructuur

•          de aankoop van nieuwe locomotieven

Volgens het middenveld mag de veiligheid van het spoorverkeer niet langer worden verwaarloosd. Achter de cijfers van dit soort ongevallen schuilen menselijke drama’s, groeiende frustraties en een dringende nood aan politieke wil om het systeem grondig te hervormen.

© CongoForum, 25.03.26 (rk)

Beeld – bron: Radio Okapi