LUBUMBASHI – In de mijnprovincie Haut-Katanga zijn er aanvallen van een nieuwe groep opstandelingen die bindingen heeft met de militie Bakata Katanga. De Congolese autoriteiten nemen deze bedreiging aux sérieux en vermoeden dat de opstandelingen onder één hoedje spelen met de rebellen van M23/AFC. De nieuwe groep zou banden hebben met John Numbi.
Een aanval in Lusinga, op 3 maart 2026, kostte daar het leven aan vijf medewerkers van het nationaal park Upemba. Het Congolese leger probeert in de zone de rust te herstellen.
Op 6 maart eiste de tot dan toe onbekende beweging ‘Mouvement Debout Katanga pour la libération du Congo’ (MDKC) de aanval op en verklaarde ze de macht uit te oefenen in Lusinga en Nkonga, plaatsen in het territorium Mitwaba.
Op 20 maart werd een nieuwe aanval van de opstandelingen, in Nkonga, afgeslagen door het leger. Een teken dat de autoriteiten de toestand toch niet helemaal onder controle hebben.
In de streek van Mitwaba is het wel vaker onrustig, weet Afrikarabia. In april 2025 uitte de Congolese minister van Binnenlandse Zaken al zijn ongerustheid over de activiteiten van Maï-Maï-groepen in de omgeving van Mitwaba, Pweto en Kasenga. Hij gaf toen de opdracht om hier een einde aan te maken, maar blijkbaar zonder echt resultaat. In januari 2026 vielen er minstens acht doden bij een aanval in Bukama, in de provincie Haut-Lomami, wellicht het werk van Bakata Katanga.
De strijders van Bakata Katanga zijn nu al meer dan 15 jaar lang actief in het noorden van de vroegere regio Katanga. Ze zijn actief in de driehoek Mitwaba-Pweto-Manono. Bakata Katanga wordt geleid door de krijgsheer Kyungu Mutanga alias Gédéon. De man werd in 2009 opgepakt en daarna veroordeeld wegens oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid. Maar later slaagde hij erin uit de gevangenis te ontkomen. In 2016 zei Gédéon dat hij zich overgaf en zocht hij toenadering tot president Joseph Kabila. In 2020 verdween hij weer in de natuur.
Drang naar zelfstandigheid
In 2019 kwam Félix Tshisekedi in de DR Congo aan de macht, wat de drang naar zelfstandigheid weer aanwakkerde bij de Katangezen. Tshisekedi is een Kasaïen, en dat ligt erg gevoelig in Katanga. Volgens waarnemers zou er geen directe band zijn tussen MKDC en Bakata Katanga. Maar nogal wat mensen bij de nieuwe opstandelingen zouden wel tot Bakata Katanga behoren. Het is niet uitgesloten dat MKDC ook te linken is aan John Numbi, een naaste medestander van Joseph Kabila die in Congo in ongenade viel en nu in ballingschap leeft in Zambia.
De rebellen van M23/AFC bezetten grote delen van de Kivu en hebben zeker de ambitie om ook Katanga te bereiken. Als ze daar echt voet aan de grond zouden krijgen, zou dat een zware klap zijn voor Tshisekedi. MKDC verzet zich tegen het slechte bestuur van president Tshisekedi, de vriendjespolitiek, de corruptie, het tribalisme en het plunderen van Katangese grondstoffen. Die verzuchtingen sluiten voor een deel aan bij de standpunten van M23/AFC. Het is dus niet onmogelijk dat er banden zijn tussen MKDC en de rebellen die steden als Goma en Bukavu bezetten.
Noorden van Katanga
De acties van MKDC beperken zich momenteel tot het noorden van het vroegere Katanga. Het is afwachten wat de nieuwe beweging in de komende weken zal doen.
Ex-president Kabila, die in Congo ter dood is veroordeeld, kan eventueel een link creëren tussen M23/AFC en de gewapende groepen in Katanga. Maar tot op heden zijn er geen bewijzen dat Kabila hier de hand in heeft. Het is ook niet zeker dat de rebellen van M23/AFC, gesteund door Rwanda, naar Katanga zullen oprukken.
© CongoForum, 23.03.26 (db)
Beeld – bron: Congolese media
