GOMA – Het Congolese Instituut voor Natuurbescherming (ICCN) is sinds zondag 25 januari bezig met een grootschalige operatie tegen de illegale exploitatie van hout en houtskool in het noordelijke deel van het Nationaal Park Virunga. De actie is bedoeld om een sterk bedreigd ecosysteem te beschermen, maar leidt ook tot toenemende spanningen met de lokale bevolking.

Langs de verkeersas Beni-Kasindi controleren parkwachters, geholpen door veiligheidsdiensten, systematisch motorfietsen beladen met zakken houtskool (*makala*) en vrachtwagens die planken vervoeren afkomstig uit beschermde zones.

Volgens het ICCN is de operatie noodzakelijk om de snelle ontbossing in de regio tegen te gaan, met name in de Semuliki-vallei. Daar zou de aantasting van het bos verontrustende proporties hebben aangenomen.

“Het verbranden van houtskool en het kappen van bomen is strikt verboden in beschermde gebieden”, verklaart Bienvenu Bwende, de woordvoerder van het ICCN aan Actualité.cd. “Deze operatie moet het lawaai van de kettingzagen doen verstommen. Het vernietigen van het park verzwakt ons ecosysteem en vergroot de kwetsbaarheid ten aanzien van de klimaatverandering.”

Naast natuurbescherming wil het ICCN met de actie ook het illegale netwerk achter deze praktijken ontmantelen en het staatsgezag herstellen in een gebied waar gewapende groepen vaak profiteren van de clandestiene handel in hout en houtskool.

De aanpak stuit echter op weerstand. De ‘Société civile du Congo’ (SOCICO), afdeling Beni, hekelt de ‘intimidatie’ en de overlast, veroorzaakt door parkwachters ten aanzien van kleinschalige exploitanten en transporteurs.

Ook lokale traditionele chefs waarschuwen voor oplopende spanningen en pleiten voor een minder confronterende aanpak. Zij roepen op tot een inclusieve dialoog tussen landbouwers, houtkappers en houtskoolproducenten en het ICCN, vragen duurzame economische alternatieven voor gemeenschappen die afhankelijk zijn van het bos en pleite voor een duidelijke afbakening van zones waar exploitatie wel is toegestaan. Dat zou verdere conflicten moeten vermijden.

De operatie toont nog maar eens hoe lastig het is om aan natuurbescherming te doen in conflictgevoelige gebieden, waar de inzet voor het milieu botst met de bestaanszekerheid van lokale gemeenschappen.

© CongoForum, 10.02.26 (rk)

Beeld – bron: Virungapark/Radio Okapi