GOMA – De stad Goma in Noord-Kivu is nu al een jaar lang in handen van de rebellen van M23/AFC en hun Rwandese bondgenoten. Zobel Behalal geeft zijn kijk op de situatie ter plaatse. Hij is expert bij het Wereldinitiatief tegen de Transnationale Georganiseerde Misdaad en was vroeger actief als expert bij de Verenigde Naties.
Een jaar geleden dachten vele waarnemers dat M23 niet in staat zou zijn om Goma te besturen. Dat blijkt anders te zijn uitgedraaid. “We vergisten ons”, zegt Zobel Behalal in een gesprek met Radio France Internationale. “De rebellenbeweging heeft nu niet alleen Goma in handen maar heeft ook macht op andere plaatsen, in het bijzonder in de provincie Zuid-Kivu.”
Parallel bestuur
De expert stelt dat M23, met zware steun vanuit Rwanda, een parallel bestuur op poten zette. De rebellen hebben eigen gouverneurs voor Noord- en Zuid-Kivu en benoemden ook heel wat andere functionarissen. “Ze installeerden een belastingsysteem dat goed geolied is. De rebellen controleren ook strategische gebieden met mijnen waardoor ze zich verrijken. M23 controleert verder vijf strategische grensposten, met Rwanda en Oeganda.”
De parallelle administratie wordt gefinancierd met taksen die de rebellen heffen. “Ze vragen taksen bij een huwelijk, het verplaatsen van een stoffelijk overschot, het oversteken van de grens, de uitbating van een mijn. M23 geeft niet zoveel geld uit aan aan zijn manschappen. Hun soldaten worden weinig betaald, ze krijgen een dagelijkse som voor eten. De manschappen verdienen dan ook bij op de kap van de bevolking. Een belangrijk deel van de centen, ingezameld door M23, verdwijnt in de zakken van de personen die het politieke en militaire kader vormen.”
Mijnen
M23 heeft ondertussen een aantal mijnen in zijn greep, zeker in Zuid-Kivu. De ontginning van goud en wolfraam brengt erg veel geld op voor de beweging. “Ze houden ook de controle over wegen die worden gebruikt om vanuit Rubaya coltan naar Rwanda te exporteren.”
Voor de expert is het overduidelijk dat M23 zeer sterk kan rekenen op het Rwandese regime. Rwanda kan veel meer coltan uitvoeren omdat het ertsen aangevoerd krijgt vanuit Oost-Congo. Landen als Oeganda, Kenia en Tanzania profiteren ook van de huidige situatie. “In Goma wordt alle brandstof gecontroleerd door naasten van generaal Sultani Makenga, de militaire leider van M23. Zijn naasten hebben een monopolie op de invoer van brandstof, en die wordt aangevoerd vanuit Kenia.”
© CongoForum, 26.01.26 (db)
Beeld – bron: Radio Okapi
