BRUSSEL – De Brusselse raadkamer zal op 17 maart 2026 bekendmaken of Etienne Davignon zich al niet voor de correctionele rechtbank moet verantwoorden in verband met de moord op de Congolese premier Patrice Emery Lumumba in 1961. De familie van Lumumba hoopt, 65 jaar na de feiten, nog altijd op gerechtigheid. Beide partijen werden dinsdag aan het woord gelaten bij de raadkamer.

De advocaten van Davignon verdedigen het standpunt dat de feiten verjaard zijn en dat het niet langer redelijk is om de man nu nog voor het gerecht te brengen. “Wij kunnen de tijd niet terugdraaien maar rekenen op het Belgische gerecht om zijn werk te doen en de zaak op te helderen”, verklaarde Yema Lumumba (33), een kleindochter van de vermoorde eerste minister.

Roland Lumumba, de vader van Yema, is naar eigen zeggen ‘niet uit op wraak’ maar wil wel de waarheid achterhalen. Om gezondheidsredenen kon hij niet van Kinshasa naar Brussel vliegen. De kleinkinderen van Lumumba willen de strijd voortzetten nu hun ouders al een zekere leeftijd hebben.

Na de onafhankelijkheid van Congo werd Patrice Lumumba de eerste premier van het land. In september 1960 werd hij door een staatsgreep ten val gebracht. Lumumba werd overgebracht naar Katanga, dat zich had afgescheiden van Congo. Op 17 januari 1961 werd de afgezette premier daar om het leven gebracht door Congolezen, met steun van Belgen. Het lichaam werd nadien opgelost in zuur.

Jonge diplomaat

Alleen zakenman Davignon kan nu nog ter verantwoording worden geroepen voor de feiten uit 1961. Hij was destijds een jonge Belgische diplomaat. Davignon ontkende altijd iedere betrokkenheid. De familie van Lumumba gaat ervan uit dat de Belgische autoriteiten betrokken waren bij een complot om de Congolese leider politiek en fysiek uit te schakelen.

Etienne Davignon arriveerde in 1960 in Leopoldstad (nu Kinshasa). Hij was toen een diplomaat-stagiair van 27. Davignon adviseerde onder meer de toenmalige president Joseph Kasavubu over de vraag hoe die Lumumba wettelijk van de macht kon verwijderen. Volgens de advocaten van de familie Lumumba speelde Davignon een belangrijke rol bij het aanhouden van Lumumba en zijn overbrenging van Katanga.

In 2022 kwam Lumumba in het nieuws toen één van zijn tanden, teruggevonden in België, officieel werd teruggegeven aan de DR Congo. De tand was teruggevonden bij de dochter van een Belgische politieman die in 1961 had geholpen om het stoffelijke overschot te laten verdwijnen. België erkende bij monde van premier Alexander De Croo zijn morele verantwoordelijkheid voor de verdwijning van het lichaam. Volgens De Croo besloten Belgische verantwoordelijken destijds om bepaalde zaken niet te zien en niet tussenbeide te komen.

Behalve Patrice Lumumba werden ook zijn medestanders Maurice Mpolo en Joseph Okito op 17 januari 1961 vermoord.

© CongoForum, 21.01.26 (db)

Beeld: illustratie van Patrice Lumumba – vrij werk, niet gebaseerd op een specifieke foto