GOMA/BUKAVU – In het oosten van de DR Congo zijn er berichten over geregelde confrontaties tussen groepen Wazalendostrijders. Het gaat om strijders die in principe het Congolese leger moeten helpen in zijn strijd tegen de rebellen van M23. In een stad als Butembo is er nu geregeld onveiligheid door problemen tussen Wazalendo onderling, bericht Deutsche Welle.

Sinds begin januari 2026 zijn er in plaatsen nabij Butembo (Noord-Kivu) geregeld gevechten tussen twee groepen Wazalendostrijders. Het geweld komt ondertussen steeds dichter bij het centrum van Butembo.

Afgelopen maandag werd de chef van één van beide groepen gedood bij gevechten. Het gaat om een groep die zich nu dissident opstelt binnen de Wazalendo die het leger ondersteunen.

De gevechten leiden ook tot drama’s voor inwoners van Butembo. Een studente, die liever anoniem blijft, vertelt hoe één van haar vriendinnen door een kogel werd getroffen en overleed. “Ik wilde die dag haar kapsel verzorgen”, herinnert ze zich. “Maar de strijders doodden haar. Het brak mijn hart. We hadden ons nog maar net ingeschreven aan de universiteit en dachten veilig te zijn met al die Wazalendo rondom ons.”

De Wazalendo bestaan hoofdzakelijk uit Mai Mai, milities die jarenlang tegen het Congolese leger streden. Ondertussen werden ze bondgenoten van datzelfde leger.

Afpersing en smokkel

Maar volgens rapporten van het middenveld en ngo’s maken de Wazalendo zich schuldig aan afpersing, onwettelijke arrestaties, folteringen en plunderingen. Sommigen gedragen zich als criminelen en smokkelen bijvoorbeeld ertsen.

Stewart Muhindo, analist en activist bij de burgerbeweging LUCHA, zegt dat er in wezen niets is veranderd bij deze gewapende groepen. “Ze kregen wel erkenning van de regering en zo een bepaalde legitimiteit en bewegingsvrijheid. In de praktijk zijn ze als het ware straffeloos. Ze kunnen circuleren, vechten en zelfs recht spreken op plaatsen.”

Op 6 januari deelde John Maangaiko, een woordvoerder van de Wazalendo in het noorden van Noord-Kivu, mee dat de strijders zich zouden verplaatsen. “Er is altijd een fase van voorlichting”, aldus Maangaiko. « We doen een oproep tot onze jongeren die wapens dragen. Ze moeten de Congolese regering helpen. Als ze het tegenovergestelde doen, zullen ze zoals de anderen worden opgejaagd.”

Moeilijk te beheersen

Muhindo vreest dat het zeer moeilijk zal worden om de Wazalendo onder controle te krijgen. “Het leger kan deze strijders maar moeilijk controleren. En hoe zullen deze mensen, na een toekomstige demobilisatie, weer burgers worden met een gewoon leven?”. Muhindo is bang dat de Wazalendo nog lang voor onveiligheid zullen zorgen.

Het middenveld zet zich af tegen het geweld in en rond Butembo. Activisten roepen alle gewapende groepen op om de gevechten te staken en vragen aan de autoriteiten om dringend maatregelen te nemen ter bescherming van Butembo en zijn inwoners.

© CongoForum, 09.01.26 (db)

Beeld – bron: Butembo/Radio Okapi