KINSHASA – Terwijl de Congolese regering de aanhoudende veiligheidscrisis in het oosten van de Democratische Republiek Congo verklaart door agressie van Rwanda via de rebellengroep AFC/M23, blijft deze gewapende beweging een radicaal andere lezing van het conflict verdedigen. Volgens AFC/M23 zijn de oorzaken van de crisis in de eerste plaats intern en het gevolg van diepgaande structurele tekortkomingen van de Congolese staat, schrijft Actualité.cd.
In een Nieuwjaarsboodschap haalde Corneille Nangaa, politiek coördinator van AFC/M23, scherp uit naar wat hij omschrijft als een strategie van “afleiding” van de machthebbers in Kinshasa. Volgens hem probeert de Congolese regering de crisis te ‘externaliseren’ om haar falende bestuur te verhullen.
“De huidige crisis is in wezen Congolees. Wie ze wil externaliseren, bestrijdt de symptomen zonder ooit de oorzaak aan te pakken. Het gaat om een misleidende strategie van het regime in Kinshasa, bedoeld om de tekortkomingen van het eigen bestuur te verdoezelen”, verklaarde Nangaa.
De politiek coördinator van AFC/M23 hekelde ook de diplomatie van de Congolese regering en stelde dat de internationale initiatieven geen oplossing zullen bieden voor de diepere oorzaken van het conflict.
“Gaan jammeren en bedelen in buitenlandse hoofdsteden zal het Congolese kwaad nooit oplossen: de moorden, de massale slachtingen, de chronische onveiligheid, identitaire conflicten, corruptie, armoede, haatdragende retoriek, tribalisme, verduistering van middelen, stedelijk banditisme en zelfs de gebrekkige hygiëne”, klonk het. Corneille Nangaa benadrukte dat zijn beweging streeft naar “een echte, rechtvaardige en duurzame vrede, gebaseerd op waarheid, verantwoordelijkheid en het definitieve einde van de straffeloosheid”.
Nangaa, ooit nog de voorzitter van de Nationale Onafhankelijke Kiescommissie (CENI), schetste ook de visie van zijn beweging voor het jaar 2026. Hij verduidelijkte dat AFC/M23 niet gedreven wordt door wraakzucht, maar door wat hij een ‘historische verantwoordelijkheid’ noemt. “Wij roepen de Congolezen op om verenigd te blijven. Legitimiteit en nationale cohesie worden opgebouwd door samenleven, nationale solidariteit, non-discriminatie en de volharding van een volk dat vernedering weigert, maar kiest voor orde in plaats van wanorde.”
“Het tijdperk van manipulatie, leugens en valse beloften is voorbij. Het Congolese volk staat nu rechtop, betrokken en vastberaden. Het jaar 2026 zal het jaar zijn van de consolidatie van onze strijd voor vrijheid, gerechtigheid, vrede en de heropbouw van de staat.”
Op diplomatiek vlak lijkt het proces van Washington, gesteund door de Amerikaanse regering van president Donald Trump, een formele vooruitgang te hebben geboekt met de bekrachtiging van de akkoorden door de presidenten Félix Tshisekedi en Paul Kagame. De gesprekken in Doha tussen de Congolese regering en de AFC/M23-rebellen, gesteund door Rwanda, leveren nog altijd geen concrete resultaten.
De gesprekken in Doha, die in principe mikken op een herstel van het staatsgezag en de re-integratie van gewapende groepen, bevinden zich voorlopig in een impasse. Verschillende maatregelen die sinds de publicatie van een gezamenlijk persbericht in april werden afgesproken, zijn nog altijd niet uitgevoerd.
Deze diplomatieke stilstand verklaart mee de hervatting van de gevechten tussen de regeringstroepen en de door Rwanda gesteunde rebellen en de inname van de stad Uvira in de provincie Zuid-Kivu. Die inname lokte scherpe internationale kritiek uit, voornamelijk aan het adres Kigali; de kritiek kwam ook uit de Verenigde Staten.
Onder druk van de internationale gemeenschap kondigden de AFC/M23-rebellen uiteindelijk hun terugtrekking uit Uvira aan, met de verklaring dat zij de lopende vredesprocessen een nieuwe kans wilden geven. Maar Kinshasa trekt die terugtrekking in twijfel.
© CongoForum, 02.01.26 (rk)
Beeld – bron: FARDC-soldaten Congolees leger/Radio Okapi
