BUKAVU – Ondanks officiële aankondigingen dat de rebellenbeweging M23 zich heeft teruggetrokken, blijft de veiligheidssituatie in de stad Uvira, in Zuid-Kivu, uiterst gespannen. Het lokale middenveld maakte gisteren een alarmerende vaststelling, die volledig in tegenspraak is met de boodschap van de gewapende groep.

Het middenveld stelt namelijk dat de strijders van de M23 nog steeds in de stad aanwezig zijn en er een aanzienlijke invloed blijven uitoefenen, waardoor ze angst en onzekerheid zaaien onder de bevolking. Volgens het middenveld is de zogenaamde terugtrekking slechts een zorgvuldig geënsceneerde vertoning, bedoeld om de nationale en internationale publieke opinie te misleiden, terwijl de veiligheidssituatie onveranderd blijft en de inwoners van Uvira nog steeds onder een dreiging leven. Dat schrijft Le Potentiel.

Spelers uit het middenveld in Uvira spraken van een zorgvuldig georkestreerde communicatieoperatie. Volgens hen zijn de rebellen van M23 nog steeds aanwezig in de stad en blijven ze hun invloed uitoefenen in verschillende wijken.

Lokale bronnen melden ook dat er een interne vergadering zou zijn georganiseerd door de leiders van de rebellenbeweging. Op die bijeenkomst zou zijn besloten om leidinggevenden van openbare instellingen, overheidsfunctionarissen en burgers te dwingen deel te nemen aan een zogenaamde “volksbijeenkomst”. Het doel van deze mobilisatie zou zijn om de illusie te wekken dat de bevolking van Uvira massaal achter het verblijf van de M23 in de stad staat.

Voor het middenveld is dit een duidelijk geval van manipulatie. Het benadrukt dat deze mobilisatie niets spontaans of vrijwilligs heeft. Integendeel, ze zou het resultaat zijn van druk, intimidatie en dwang op een bevolking die al te lijden heeft onder onveiligheid en angst.

Gezien deze situatie roepen de Congolese autoriteiten op tot voorzichtigheid en waakzaamheid. De minister van Communicatie en Media, Patrick Muyaya, heeft ernstige twijfels geuit over de geloofwaardigheid van de ‘terugtrekking’. “Waar gaan ze heen? Met hoeveel waren ze? Wat laten ze achter in de stad? Massagraven? Militairen vermomd als burgers?”, aldus Muyaya.

De woordvoerder van de Congolese regering vraagt zich ook af wat de werkelijke motieven zijn achter dit initiatief, dat hij beschouwt als een manoeuvre om de nationale en internationale opinie te misleiden. “Hoeveel geloofwaardigheid kunnen we hechten aan deze eenzijdige manoeuvre van ‘de zoon’ M23 om ‘de vader’ Rwanda te redden? We wachten op de daadwerkelijke terugtrekking van de Rwandese troepen uit alle bezette delen van ons grondgebied”, aldus Kinshasa.

In deze gespannen context blijft de bevolking van Uvira in onzekerheid leven, terwijl het middenveld de nationale autoriteiten en de internationale gemeenschap oproept zich niet te laten misleiden door wat het een afleidingsmanoeuvre noemt. Het eist een daadwerkelijke, controleerbare en onvoorwaardelijke terugtrekking van alle buitenlandse gewapende groepen om de vrede en het gezag van de staat in dit deel van het land duurzaam te herstellen.

De adjunct-coördinator van de AFC/M23, Bertrand Bisimwa, gaf aan dat deze terugtrekking op donderdag 18 december moest zijn voltooid. De aankondiging heeft alleen betrekking op de stad Uvira en maakt geen melding van de andere gebieden die na 10 december zijn veroverd.

Houding VS

De Verenigde Staten volgen de ontwikkelingen op de voet, met name in het kader van de diplomatieke akkoorden en initiatieven die tot doel hebben de veiligheidssituatie in het oosten van het land te verbeteren, schrijft Le Potentiel. Washington beschouwt elk akkoord tussen Kinshasa en Kigali in de eerste plaats als een politiek instrument, waarvan de werkelijke waarde afhangt van de daadwerkelijke uitvoering ervan op het terrein.

Officieel steunen de Amerikaanse autoriteiten de diplomatieke en regionale inspanningen om de-escalatie, dialoog en stabiliteit in het gebied van de Grote Meren te bevorderen. De Verenigde Staten zijn van mening dat elk akkoord tussen de DR Congo en Rwanda absoluut moet bijdragen tot het beëindigen van het gewapende geweld, het respecteren van de Congolese soevereiniteit en de bescherming van burgers, die het meest te lijden hebben onder het conflict.

Washington blijft wel voorzichtig. Amerikaanse ‘officials’ benadrukken geregeld dat schriftelijke toezeggingen niet volstaan en dat er nood is aan concrete maatregelen, met name de daadwerkelijke en controleerbare intrekking van alle steun aan gewapende groeperingen, de beëindiging van de vijandelijkheden en oprechte samenwerking tussen beide staten. Voor de Verenigde Staten hangt de geloofwaardigheid van het akkoord dus af van de resultaten die in de praktijk worden gezien, en niet alleen van politieke verklaringen.

De Verenigde Staten herinneren ook aan “hun gehechtheid aan de eerbiediging van het internationaal recht en de erkende grenzen”. In dit verband bevestigen zij opnieuw hun steun voor de territoriale integriteit van de DR Congo en moedigen zij regionale en internationale verificatiemechanismen aan om te voorkomen dat de akkoorden als dekmantel dienen voor verkapte militaire of politieke manoeuvres.

Ten slotte benadrukt Washington de noodzaak van een duurzame oplossing voor de diepere oorzaken van het conflict, met name de proliferatie van gewapende groepen, de illegale exploitatie van natuurlijke rijkdommen en de zwakke regionale veiligheidsmechanismen. Voor de Verenigde Staten kan een akkoord tussen Congo en Rwanda alleen als een succes worden beschouwd wanneer het past in een bredere dynamiek van duurzame vrede, verantwoordelijkheid en transparantie ten behoeve van de bevolking in het oosten van Congo, klinkt het.

© CongoForum, 19.12.25 (rk)

Beeld – bron: Uvira/Radio Okapi